Kosova Başbakan Vekili Albin Kurti, Sırbistan’ın Preşova, Buyanovça ve Medveđa bölgelerinde yaşayan Arnavutların insan hakları ihlalleri ve ayrımcılıkla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Kurti, cumartesi günü başkent Priştine’de Preşova, Buyanovça, Medveđa ve Sancak bölgesindeki Arnavut siyasi ve sivil toplum kuruluşlarının yaklaşık 70 temsilcisiyle bir araya geldi.
Kosova’nın söz konusu bölgelerde yaşayan Arnavutları farklı alanlarda desteklemeye devam edeceğini belirten Kurti, eğitim, sağlık ve öğrencilere yönelik desteklerin yanı sıra Arnavutların hak ve çıkarlarının uluslararası platformlarda savunulacağını ifade etti.
Kurti, Arnavutların polis, yargı, kamu yönetimi ve istihdamda yeterince temsil edilmemesi, adreslerin pasifleştirilmesi, Arnavutçanın kullanımına yönelik sorunlar ve kamu kurumlarına eşit erişim konusunda yıllardır ayrımcılıkla karşılaştığını savundu.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in Medveđa, Buyanovça ve Preşova’daki ziyaretine de değinen Kurti, Arnavutlara yönelik “küçümseyici ve damgalayıcı bir dil” kullanıldığını ve ardından Sırbistan Güvenlik ve İstihbarat Ajansı (BIA) tarafından 48 saat içinde işe alım vaatlerinin yapıldığını öne sürdü.
Kurti, bunun Arnavutların kamu kurumlarında iş bulurken karşılaştığını söylediği engellerle büyük bir tezat oluşturduğunu belirtti.
Kosova’nın desteği üç başlıkta
Kurti, Kosova hükümetinin Preşova, Buyanovça ve Medveđa’daki Arnavutlara yönelik politikasının üç temel başlıktan oluştuğunu açıkladı.
İlk başlıkta, bu bölgelerden gelen kişilerin eğitim, sağlık, uzmanlık lisansları, belgeler ve diğer alanlarda Kosova vatandaşlarıyla daha eşit imkanlara sahip olması hedefleniyor.
Kurti, Kosova’nın Preşova, Buyanovça ve Medveđa’dan gelen hastalar için sağlık hizmeti sağladığını ve sağlık çalışanlarının lisans almasına yönelik imkanlar sunduğunu söyledi.
İkinci başlık kapsamında ise bu bölgelerde yaşayan Arnavutların durumuyla ilgilenecek merkezi mekanizmaların oluşturulduğunu belirten Kurti, mali desteğin artırıldığını ifade etti.
Kurti’ye göre destek miktarı 2022 ve 2023 yıllarında 2 milyon euro, 2024’te 3 milyon euro, 2025 ve 2026 bütçelerinde ise 4 milyon euro olarak belirlendi.
Kosova’nın ayrıca okul kitapları ve okul öncesi eğitim materyalleri sağladığını, lise ve üniversite öğrencilerine burs verdiğini belirten Kurti, burs sayısının 2022’de 107 iken geçen yıl 756’ya yükseldiğini söyledi.
Kültür, kültürel miras, spor, medya ve özel ihtiyaçları bulunan çocuklarla çalışan sivil toplum kuruluşlarına da destek verildiğini belirten Kurti, 2025’te Preşova’daki müzik okulları ve müzelerin ortak finansmanı için 500 bin euro ayrıldığını kaydetti.
“Ayrımcılık uluslararası platformlara taşınmalı”
Üçüncü başlığın ise Sırbistan’daki Arnavutların haklarının uluslararası alanda savunulması olduğunu belirten Kurti, konuyu Brüksel, Washington, New York, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi gibi platformlarda gündeme getirdiklerini söyledi.
Kurti, “Belgelendirilmeyen ayrımcılık göz ardı ediliyor. Uluslararası platformlara taşınmayan ayrımcılık yerel bir sorun olarak kalıyor” dedi.
Kosova Başbakan Vekili ayrıca Preşova, Buyanovça ve Medveđa’daki Arnavut projeleri için ayrılan iki mali transferin engellendiğini öne sürdü. Kurti, ocak ayında 304 bin 500 euroluk, nisanda ise 1 milyon 837 bin 501 euroluk transferin bloke edildiğini söyledi.
Söz konusu fonların serbest bırakılması, Arnavut Ulusal Konseyi’nin hesaplarının yeniden işler hale getirilmesi ve onaylanan projelerin hayata geçirilmesi çağrısında bulunan Kurti, Avrupa Birliği’nden de Sırbistan’dan Avrupa standartlarına uymasını ve bu sorunları çözmesini talep etmesini istedi.
