КАМЕНИЦА (АА) – На планинска ливада на повеќе од 1.000 метри надморска височина во Каменица, во источниот дел на Косово, на Аријан Мавриќи му е доволно едно мало движење меѓу високите гранки за да сфати дека сосема близу се наоѓа пупавецот, една од најретките птици што го посетува Косово. ( Erkin Keçi – Агенција Анадолија )
Kosova’nın doğusundaki Kamenica’da, deniz seviyesinden 1.000 metrenin üzerindeki bir dağ çayırında, Ariyan Mavriqi için yüksek dallar arasında küçük bir hareket bile nadir bir kuşun, ibibik kuşunun, yakınlarda olduğunu anlamaya yetiyor.
Birçok insanın sadece orman olarak gördüğü yerde o; izleri okuyor, sesleri dinliyor ve vahşi doğayı çok az kişinin tanıdığı şekilde tanıyor. Bu yeteneğini ise çocukluğundan beri içinde büyüttüğü meraka borçlu. Küçük yaşlarda Kamenica çevresindeki canlıları gözlemleyerek onların dünyadaki rolünü sorgulamaya başlamış.
1980’li ve 1990’lı yıllardan bu yana sahada hayvanları ve kuşları gözlemleyen Mavriqi, Kosova savaşı öncesi ve sonrasında da doğa belgeselleri izleyerek kendini geliştirdi.
2012 yılından itibaren bu tutkusunu mesleğe dönüştüren Mavriqi, fotoğraf makinesiyle binlerce fotoğraf ve video çekti. Son yıllarda ise farklı medya kuruluşlarında yayımlanan onlarca belgesel hazırlayarak hayvanları, kuşları ve nadir doğa olaylarını belgeledi.
“2012’den beri bu tutku benim mesleğim oldu. Bugün bu işten geçimimi sağlıyorum. Her gün Kosova’nın farklı bölgelerinde sahadayım, günde en az beş saat çalışıyorum. Afrika’dan Romanya’ya, Macaristan’dan Yunanistan, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya’ya kadar pek çok yerde bulundum. Balkanlar genelinde vahşi yaşam üzerine belgeseller hazırladım” diyor.
Ancak bu iş her zaman kolay değil. Saatlerce “büyük bir anı” beklediği halde hiçbir şey yakalayamadan eve döndüğü günler de oluyor. Çünkü hayvanlar sürekli hareket halinde.
Mavriqi, şu sıralar göçmen kuşların Kosova’ya geri döndüğünü ve onları objektifiyle yakalamaya hazır olduğunu söylüyor.
“Bu önce bir keyif, sonra meslek”
46 yaşındaki fotoğrafçı için dağlar vazgeçilmez. Nefes aldığını ve ilham bulduğunu söylediği bu doğa olmadan yaşamayı artık hayal bile edemiyor.
Ancak dağlar zaman zaman tehlikeler de barındırıyor. Deçan bölgesinde bir yaban keçisini fotoğraflarken, hayatının en iyi karelerinden birini çektiği anda yavrularıyla birlikte bir ayıyla karşılaştığını anlatıyor. Neyse ki bu karşılaşma sorunsuz atlatılmış.
En unutulmaz anlarından biri ise Balkanlar’da 200 yıl sonra yeniden görüntülenen Avrupa-Asya kunduzunu belgelemek olmuş. Ayrıca nesli en tehlike altında olan türlerden biri olan Balkan vaşağını görmek de onun için unutulmaz bir deneyim.
“İbibik kuşunu da gördük. Biz ona ‘Peygamber Süleyman’ın kuşu’ deriz. Afrika’dan göç edip geri döner. Onun yuvasını ilk bulduğum an asla unutamayacağım bir andı” diye anlatıyor.
Sadece fotoğrafçı değil, doğa koruyucusu
Mavriqi, yalnızca doğayı görüntülemekle kalmıyor; onu korumak için de çaba gösteriyor. Sosyal medyada sık sık dağlardaki çevre kirliliğine dikkat çekiyor, hatta çoğu zaman çöpleri kendisi toplayarak uygun yerlere götürüyor.
Ayrıca sahada bulunduğu sırada fark ettiği yangınları itfaiyeye bildirerek müdahaleye katkı sağlıyor.
Geçmişte Kosova, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya’daki okullarda ve üniversitelerde ücretsiz sunumlar yaparak doğa, hayvanlar ve biyolojik çeşitliliğin korunması konusunda farkındalık oluşturduğunu da belirtiyor. Günümüzde ise vatandaşlardan günde ortalama 50 mesaj aldığını, insanların gördükleri nadir hayvanları veya doğa olaylarını kendisine bildirdiğini söylüyor.
Vahşi yaşam belgeselciliğinde “fotokapan” kameraların önemine de dikkat çeken Mavriqi, bu cihazların aylarca doğada bırakılarak hayvanların izlenmesine olanak sağladığını belirtiyor. Özellikle Balkan vaşağı gibi görülmesi çok zor türlerin bu yöntemle kayıt altına alındığını ifade ediyor.
Mavriqi’ye göre fotoğraf, insanların doğaya bakışını değiştirme gücüne sahip. “Eğer bir fotoğraf, bir kişinin bile bir hayvana zarar vermekten ya da onun yaşam alanını yok etmekten vazgeçmesini sağlarsa, dağlarda geçirilen o uzun saatler anlam kazanır” diyerek sözlerini tamamlıyor.Kosova’nın dağlarında yaban hayatının izinde: Ariyan Mavriqi’nin hikâyesi
