Karadağ Anayasa Mahkemesi, çocukların kreş ve anaokullarında eğitim alabilmesi için zorunlu aşı şartı getiren yasal düzenlemenin anayasaya uygunluğunu görüşüyor.
Duruşma sırasında mahkeme önünde toplanan ebeveynler uygulamaya tepki gösterirken, bazı aileler çocukların ruhsatsız bakım merkezlerine yöneldiğini savundu.
Anayasa Mahkemesi’nde düzenlenen kamuya açık oturuma Sağlık Bakanlığı, Karadağ Halk Sağlığı Enstitüsü, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), UNICEF ve düzenlemenin iptali için başvuruda bulunan çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.
“Aşıya karşı değiliz, ölçülülüğü sorguluyoruz”
Ebeveynler Derneği temsilcisi Lepa Zunjiç, kuruluşlarının aşılamaya karşı olmadığını belirterek asıl tartışmanın, aşı olmayan çocukların kreşlerde bulunmasının engellenmesinin hedeflenen sonucu sağlayıp sağlamadığı olduğunu söyledi.
Zunjiç, “Hükümetin aldığı önlemin ölçülü ve etkili olup olmadığı tek soru” ifadelerini kullandı.
Uygulamanın ardından bazı çocukların devlet ve lisanslı okul öncesi kurumlar yerine bakım merkezleri, yaratıcı eğitim merkezleri ve atölyeler gibi devletin aynı şekilde denetlemediği yerlere yöneldiğini belirten Zunjiç, kreşlerin yalnızca sağlık açısından değil, çocukların eğitim, sosyalleşme ve gelişimi açısından da önemli olduğunu vurguladı.
Anayasa Mahkemesi hakiminin dikkat çektiği ikilem
Anayasa Mahkemesi Hakimi Nikola Mugoşa ise tartışmada iki farklı hakkın karşı karşıya geldiğine dikkat çekti.
Mugoşa, bir yandan aşı durumu nedeniyle kreşe gidemeyen çocukların haklarının, diğer yandan tıbbi nedenlerle aşı olamayan ve korunmaları toplumdaki yüksek aşılama oranına bağlı olan çocukların yaşam hakkının dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Karadağ’ın toplum bağışıklığı seviyesinden uzak olduğunu belirten Mugoşa, düşük aşılama oranlarının bulunduğu bir ülkede tıbbi nedenlerle belirli aşıları yaptıramayan çocukların nasıl korunacağının sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Mahkeme önünde protesto
Kamuya açık oturum devam ederken Podgorica’daki Anayasa Mahkemesi önünde de ebeveynler protesto düzenledi.
“Çocukların kreşe hakkı var. Ebeveynlerin seçme hakkı var” sloganıyla düzenlenen gösteride, uygulamaya karşı çıkan ebeveynler çeşitli pankartlar taşıdı.
Protestoya katılan Ema Mujezinoviç, aşı durumu nedeniyle çocukların kreşlere alınmamasına karşı olduklarını söyledi.
Ebeveyn Novak Raiçkoviç ise Anayasa Mahkemesi’nin kararından sonra da protestoların devam edebileceğini belirterek bazı kreşlerin bloke edilmesinin değerlendirildiğini açıkladı.
Organizatörler, kamuya açık oturum sona erene kadar mahkeme önünde kalacaklarını duyurdu.
Bar’da çocukların yarısından fazlası ilk MMR dozunu olmadı
Tartışmanın özellikle Bar kentinde belirgin olduğu belirtildi.
Karadağ Sağlık Bakanlığı verilerine göre, incelenen çocuk grubunun yalnızca yüzde 46,7’si MMR aşısının ilk dozunu aldı. 1.354 çocuğun ise ilk dozu olmadığı kaydedildi.
Eylül ayının ilk günlerinde Bar’daki devlet kreşinde kayıtlı çocukların yaklaşık üçte birinin bulunduğu belirtildi. Ancak kreş yönetimi, bu oranın yalnızca yeni aşı kurallarının bir sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Eylül ayının aynı zamanda çocukların kreşe uyum sürecinin başladığı dönem olduğuna dikkat çekildi.
Karadağ’daki düzenlemeye göre aşı durumu çocuğun kreşe kaydının yapılması için değil, kreşte bulunabilmesi için şart olarak uygulanıyor. Zorunlu aşıların yapıldığını gösteren belge ise çocuğun bağlı olduğu pediatrist tarafından düzenleniyor.
