Hırvatistan Parlamentosu, Gospić kentindeki tehlikeli atık skandalı nedeniyle yarın olağanüstü toplanacak. Son günlerde kamuoyunda büyük yankı uyandıran olay, çevre ve halk sağlığının yanı sıra yetkili kurumların sorumluluğu konusunda da tartışma başlattı.
Olağanüstü oturum, Cumhurbaşkanı Zoran Milanović tarafından talep edildi. Karar, Lika bölgesindeki atık sorununu görüşmek üzere toplanması planlanan Parlamento Çevre ve Doğa Koruma Komisyonu toplantısının yapılamamasının ardından geldi.
Cumhurbaşkanlığı, Milanović’in yarınki oturuma katılmayacağını açıkladı. Başbakan Andrej Plenković’in de Parlamento’da olmayacağı bildirildi. Gospić’teki komisyon toplantısına davet edilen Başsavcı Ivan Turudić de yarınki oturuma katılmayacak.
Çevre Bakanı Marija Vučković ile Sağlık Bakanı Irena Hrstić ise oturuma katılacaklarını doğruladı. Adalet Bakanı Damir Habijan ve Başbakan Yardımcısı Branko Bačić’in yanı sıra İçişleri ve Maliye Bakanlıklarından temsilcilerin de toplantıda yer alması bekleniyor.
Bölgede 37 bin ton atık tespit edildi
Oturumda, Gospić’teki atıkların nasıl yıllarca depolanabildiği, yetkili kurumların zamanında müdahale edip etmediği ve çevre ile halk sağlığının tehlikeye atılmasında kimin sorumlu olduğu ele alınacak.
Olayın merkezinde Bilajska Caddesi’ndeki sanayi kompleksi bulunuyor. Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Kurumu’nun (USKOK) talebi üzerine yapılan incelemede, bölgede yaklaşık 37 bin ton karışık atık bulunduğu belirlendi.
Uzmanların analizlerinde atıkların ekotoksik özellik taşıdığı tespit edildi. Özellikle “siyah yığınlar” olarak adlandırılan atıkların tehlikeli atık sınıfında olduğu belirlendi.
Toprakta bakır, kurşun ve antimon seviyelerinin de yüksek olduğu, toprağın zarar gördüğü ve bazı doğal yaşam alanlarının yok olduğu tespit edildi.
Bölgedeki yer altı sularında ise PFAS adı verilen kimyasal maddelerin yüksek konsantrasyonlarına rastlandı. Uzmanlar, atık alanının bu maddelerin çevreye yayılmasının muhtemel kaynağı olduğunu değerlendirdi. Ancak incelemelerde, şehirdeki içme suyu şebekesinin kirlenmiş olduğuna dair bir bulguya rastlanmadı.
Sorumluluk ve temizlik masrafları tartışılacak
Parlamentodaki olağanüstü oturumda, atıkların yıllarca bölgeye taşınmasına ve depolanmasına kimin izin verdiği de tartışılacak. Ayrıca yetkili kurumların denetim görevlerini yerine getirip getirmediği ve temizleme çalışmalarının maliyetini kimin karşılayacağı gündeme gelecek.
Oturumun yapılabilmesi için en az 76 milletvekilinin katılımıyla yeterli çoğunluğun sağlanması gerekiyor. Cumhurbaşkanı olağanüstü oturumun konusunu belirleyebilse de sunulan karar önerilerinin kabul edilip edilmeyeceğine, HDZ’nin başını çektiği Parlamento çoğunluğu karar verecek.
Oturumda muhalefetin talepleri ve hükümetin vereceği yanıtların yanı sıra Gospić’teki tehlikeli atık olayının siyasi ve kurumsal sorumluluk tartışmasını ne ölçüde büyüteceği de netleşecek.
