Hırvatistan’da 2026 yılının ilk dokuz ayında 79 nefret suçu kaydedildi. Böylece 2025 yılının tamamında kaydedilen 75 olaylık toplam, henüz yıl bitmeden aşıldı. Hırvatistan Parlamentosunda paylaşılan verilere göre, şiddet ve nefrete alenen teşvik suçlarının yaklaşık üçte ikisi internet ortamında gerçekleşiyor.
Veriler, Hırvatistan Parlamentosu İnsan Hakları ve Ulusal Azınlıkların Hakları Komitesinin düzenlediği özel oturumda kamuoyuyla paylaşıldı.
Toplantıda, sosyal medya platformlarının nefret söyleminin yayılmasında giderek daha fazla kullanıldığına dikkat çekilirken, nefret suçlarının başlıca nedenleri arasında ulusal ve ırksal aidiyetin bulunduğu belirtildi.
Nefret suçlarında mağdurların korunması çağrısı
Hırvatistan Kamu Denetçisi Tena Šimonović Einwalter, polis ve yargı makamlarının saldırıların olası nefret saiklerini ilk şikâyet aşamasından itibaren araştırması gerektiğini vurguladı.
Özellikle yabancı işçilere ve kuryelere yönelik saldırılara değinen Einwalter, olayların yalnızca hırsızlık veya maddi kazanç amacıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Saldırganların mağdurların kimliğini veya kökenini hedef alıp almadığının da araştırılmasını istedi.
Birçok mağdurun yeniden tehdit edilme, baskıya maruz kalma veya yargı sürecinde olumsuz sonuçlarla karşılaşma korkusuyla şikâyette bulunmadığını ifade eden Einwalter, mağdur koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
“Her nefret söylemi suç teşkil etmiyor”
Einwalter, hukuken cezalandırılabilen nefret söylemi ile rahatsız edici veya ayrımcı olmasına rağmen suç kapsamına girmeyen ifadeler arasında ayrım yapılması gerektiğini söyledi.
İfade özgürlüğünün korunmasının önemine dikkat çeken Einwalter, toplum tarafından kınanabilecek her açıklamanın mutlaka cezai yaptırım gerektirmediğini belirtti.
Bununla birlikte nefret saikiyle işlenen suçların etkili biçimde soruşturulması ve nefret söyleminin toplumsal yaşamda normalleşmesinin önlenmesi gerektiğini vurguladı.
Adalet Bakanı: Ağır taraftar şiddeti suç kapsamında
Hırvatistan Adalet Bakanı Damir Habijan, mağdurların korunmasına yönelik yasal değişiklikler hakkında bilgi verdi.
Yeni düzenlemelerle mağdurların yeniden şiddete, korkutmaya veya misillemeye maruz kalma risklerinin değerlendirilmesinin hedeflendiğini belirten Habijan, polis ve yargı makamlarının her olayın koşullarına uygun hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Habijan ayrıca spor karşılaşmalarında yaşanan ağır taraftar şiddetinin artık yalnızca kabahat olarak değil, belirli durumlarda ceza hukuku kapsamında değerlendirildiğini hatırlattı.
Antisemitik sloganlara tepki
Zagreb Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Iris Goldner Lang, Split kentinde Torcida taraftar grubunun bazı üyeleri tarafından atılan antisemitik sloganlara dikkat çekti.
Bu tür olayların nefret söyleminin toplumda normalleşmesi riskini artırdığını belirten Goldner Lang, ayrımcı söylemlerin toplumu “biz ve onlar” şeklinde kutuplaştırdığını ifade etti.
Goldner Lang, eğitim sisteminde antisemitizmin tarihi ve günümüzdeki ayrımcılık biçimleri hakkında daha fazla farkındalık oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Çocuklara dijital ortamda nefret söylemiyle mücadele eğitimi
Çocuk Hakları Kamu Denetçisi Yardımcısı Tatjana Holjevac, nefret söylemiyle mücadelenin çocukların dijital okuryazarlık eğitimini de kapsaması gerektiğini belirtti.
Holjevac, yalnızca çocukların değil, yetişkinlerin de sosyal medyada şiddet, taciz ve nefret söylemini tanıyabilecek şekilde bilinçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Hırvatistan İnsan Hakları ve Ulusal Azınlıkların Hakları Ofisinin son dört yılda yaklaşık 200 hâkim, polis ve savcıya eğitim verdiği bildirildi.
Ofis Müdürü Alen Tahiri ise çocuklara erken yaşlardan itibaren farklılıklara saygı göstermenin öğretilmesinin önemine dikkat çekti.
Pupovac’tan siyasetçilere eleştiri
Hırvatistan Milletvekili Milorad Pupovac, toplumsal kutuplaşmanın artmasında bazı siyasetçilerin de sorumluluğu bulunduğunu savundu.
Pupovac, siyasi destek kazanmak amacıyla korku, nefret ve önyargılardan yararlanılmasının toplumdaki ilişkileri olumsuz etkilediğini belirtti.
Toplantıda, nefret suçlarının önlenmesi için polis, savcılık, mahkemeler, eğitim kurumları ve sosyal hizmet kuruluşları arasında daha güçlü iş birliği kurulması gerektiği vurgulandı.
