Hırvatistan Yüksek Kabahatler Mahkemesi, Croatia Airlines’ın itirazını reddederek Velika Gorica Asliye Mahkemesi’nin kararını onadı. Mahkeme, ulusal havayolu şirketini Devlet Sınırı Denetimi Yasası’nı ihlal ettiği gerekçesiyle suçlu buldu.
Kararda, ilk bakışta küçük gibi görünen ihlalin aslında ciddi bir güvenlik riski oluşturduğu vurgulandı.
Croatia Airlines’ın, uçuş check-in işlemlerinin tamamlanmasının ardından ülkeye giriş yapan yolculara ait “API listesi”ni (Advance Passenger Information) yetkili sınır kontrol birimlerine zamanında iletmediği belirtildi.
Bu nedenle şirkete 2 bin 910 euro para cezası kesildi. Ayrıca 70 euro ilk derece yargılama masrafı ve 100 euro temyiz süreci masrafı olmak üzere toplam ek giderlerin de ödenmesine hükmedildi.
API sistemi nedir?
API (Advance Passenger Information), uluslararası uçuşlarda yolculara ait bilgilerin önceden yetkili makamlara iletilmesini sağlayan bir sistemdir. Havayolu şirketleri, check-in işlemleri tamamlandıktan sonra yolcu verilerini sınır güvenliği birimlerine iletmekle yükümlüdür.
Bu veriler, ülkeye giriş yapan kişilerin kontrol edilmesi, yasa dışı göçün önlenmesi ve güvenlik taramalarının yapılması amacıyla kullanılır. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi ise yasal ihlal sayılıyor.
“Teknik sorun” savunması kabul edilmedi
Croatia Airlines, ilk derece mahkemesinin kararına itiraz ederek API listesinin zamanında gönderilememesini, sahip olmadıkları bir bilişim sistemindeki teknik sorunlara bağladı. Şirket ayrıca bu hatayı düzeltme veya sürece müdahale etme imkanlarının bulunmadığını savundu.
Ancak mahkeme, bu savunmayı yeterli bulmadı. Kararda, teknik aksaklık iddialarının somut ve geçerli delillerle desteklenmediği ifade edildi. Şirketin sunduğu elektronik kayıtların da sistem hatasını kanıtlamadığı belirtildi.
Mahkeme, uçuş durumunun sistemde “açık” olarak kaldığını, “kalktı” (departed) seçeneğinin ise yalnızca bir menü opsiyonu olduğunu ve aktif olarak işaretlenmediğini vurguladı. Bu durumun teknik bir arızadan ziyade şirketin ihmali olduğuna hükmedildi.
“Sorumluluktan kaçamaz”
Yüksek Kabahatler Mahkemesi, uzun yıllardır faaliyet gösteren bir havayolu şirketi olan Croatia Airlines’ın bu tür durumları öngörmesi ve alternatif veri iletim yöntemleri geliştirmesi gerektiğini belirtti.
Kararda ayrıca, olası bir “hukuki yanılgı” durumunun dahi şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı ifade edildi.
Şirketin ihlalin “önemsiz” sayılması yönündeki talebi de reddedildi. Mahkeme, söz konusu yasanın yasa dışı göçle mücadele ve kamu düzeninin korunmasını hedeflediğine dikkat çekerek, uluslararası seyahatlerin terör tehdidi gibi riskler de barındırabileceğini vurguladı.
Bu nedenle, işlenen ihlalin “önemsiz” olarak değerlendirilemeyeceği ve ciddi bir güvenlik riski oluşturduğu sonucuna varıldı.
