Hırvatistan’da 1991-1995 dönemindeki savaş sırasında kaybolan veya hayatını kaybeden 1.725 kişinin akıbeti hâlâ araştırılıyor. Hırvatistan Gaziler Bakanlığı, Uluslararası Kayıplar Günü ve Anavatan Savaşı’nda Kayıpları Anma Günü dolayısıyla ülkedeki son durumu açıkladı.
Bakanlığın verilerine göre, savaş sırasında kaybolan 1.341 kişi ile hayatını kaybettiği bilinen ancak mezar yeri tespit edilemeyen 384 kişi aranıyor.
En fazla kayıp Vukovar-Srijem bölgesinde bulunuyor. Bu bölgeden 446 kişinin akıbeti araştırılırken, bunların 320’si Vukovar ve çevresindeki yerleşimlerden.
Arama çalışmalarının başladığı tarihten bu yana Hırvatistan’da 150’den fazla toplu mezar ve 1.300’den fazla münferit mezar bulundu. Bu alanlardan 5 bin 297 kişinin cenaze kalıntıları çıkarılırken, bunların yüzde 84,4’ünün kimliği belirlendi. Yüzde 15,6’sının kimlik tespit çalışmaları ise devam ediyor.
Aramalar yoğunlaştırıldı
Gaziler Bakanı Tomo Medved’in görev süresi boyunca kayıpların bulunmasına yönelik çalışmaların yoğunlaştırıldığı belirtildi. Bu kapsamda 444 noktada kapsamlı arazi araştırması gerçekleştirildi.
Çalışmalar sonucunda 7 toplu mezar ve 46 münferit mezar bulundu. Bu alanlardan en az 235 kişinin cenaze kalıntıları çıkarıldı. Bulunan 7 toplu mezarın tamamının Vukovar-Srijem bölgesinde olduğu bildirildi.
Ayrıca daha önce uzun süre kimliği belirlenemeyenler de dahil olmak üzere 343 kişinin kimliği tespit edildi.
Bakanlık, bugüne kadarki çalışmaların en zorlu noktalarından biri olarak Vukovar’daki Petrovačka Dola bölgesini gösterdi. Buradaki sistematik çalışmalar Nisan 2022’den bu yana sürüyor. Şimdiye kadar 38 Hırvat asker ve sivilin cenaze kalıntıları bulunarak kimlikleri belirlendi.
En büyük sorun bilgi eksikliği
Bakanlığa göre arama çalışmalarındaki en büyük engeller, toplu ve münferit mezarların bulunduğu yerlere ilişkin doğru ve güvenilir bilgilerin eksikliği ile daha önce çıkarılan cenaze kalıntılarının kimliklerinin belirlenememesi.
Aradan geçen yıllar nedeniyle tanıkların sayısının azalması, arazilerin değişmesi ve bazı mezarların sonradan başka yerlere taşınması da çalışmaları zorlaştırıyor.
Bakanlık ayrıca eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgilerin soruşturmaları yanlış noktalara yönlendirebildiğine dikkat çekti.
Hırvatistan, kayıpların bulunması konusunda Sırbistan’ın iş birliği yapmamasını da önemli sorunlardan biri olarak gösteriyor. Özellikle kayıpların ve mezar yerlerinin tespit edilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin paylaşılmamasından şikâyet ediliyor.
Kızılhaç’ta 2.797 kayıp başvurusu
Hırvatistan Kızılhaçı da Ulusal Arama Hizmeti’nde 2.797 kayıp arama başvurusu bulunduğunu açıkladı. Bunların 1.837’si Anavatan Savaşı sırasında Hırvatistan’da kaybolan kişilere ilişkin.
Diğer başvurular ise İkinci Dünya Savaşı’nda kaybolanların yanı sıra Bosna Hersek, Kosova, Ukrayna ve Suriye gibi bölgelerdeki savaş ve krizlerde kaybolan kişileri kapsıyor.
Hırvatistan Kızılhaçı, her ailenin yakınlarının akıbetini öğrenme hakkının temel bir insani hak olduğunu vurgulayarak, kayıp kişiler hakkında bilgi sahibi olanları bu bilgileri yetkili kurumlarla paylaşmaya çağırdı.
Uluslararası Kayıplar Günü ve Anavatan Savaşı’nda Kayıpları Anma Günü kapsamında bu yılki anma etkinlikleri Vukovar’da düzenleniyor.
