Hırvatistan, 30 Mayıs 1990’da ilk demokratik seçilmiş Hırvatistan Parlamentosu’nun (Sabor) kurulmasıyla yeni bir döneme adım attı. Bu tarih, yaklaşık yarım yüzyıllık komünist yönetimin sona erdiği ve ülkenin bağımsızlık sürecinin başladığı gün olarak bugün Devlet Günü olarak kutlanıyor.
1990 yılında kurulan ilk çok partili Sabor, sadece iki yılı aşkın süre görev yapmasına rağmen, Hırvatistan’ın egemenlik ve bağımsızlık yolunu açan tarihi kararlara imza attı. Bu süreçte eski SFRJ ile devlet bağlarının koparılmasının önü açıldı.
Ancak bu dönem, oldukça zorlu ve çalkantılı koşullar altında geçti. Sabor’un kurulmasından kısa süre sonra, 1990 yılının Ağustos ayında “Balvan Devrimi” olarak bilinen silahlı isyan başladı ve bu gelişmeler 1991’de savaşa dönüştü.
İlk Demokratik Liderlik ve Tarihi İsimler
İlk çok partili parlamentonun başkanı Žarko Domljan olurken, başkan yardımcıları arasında Vladimir Šeks gibi önemli isimler yer aldı.
Franjo Tuđman ise dönemin en kritik figürlerinden biri olarak, parlamentoda yaptığı konuşmada Hırvat halkının tarih boyunca egemenliğini koruma mücadelesine dikkat çekti.
Ayrıca Stjepan Mesić, yürütme organının başına getirilerek yeni yönetimde önemli rol üstlendi.
Yüksek Katılımlı Seçimler
1990 yılında yapılan ilk demokratik seçimlere halkın yoğun ilgisi dikkat çekti. Seçimlere katılım oranı %84’ü aşarken, Hırvat Demokrat Birliği seçimlerden birinci çıktı.
İlk parlamentoda toplam 351 milletvekili yer aldı. Bunların büyük çoğunluğu HDZ’den olurken, diğer partiler ve bağımsız adaylar da mecliste temsil edildi.
Devlet Günü’nün Değişen Tarihi
Bağımsızlığın ilk yıllarında 30 Mayıs, Hırvatistan’da resmi bayram ve tatil günü olarak kutlandı. Ancak 2000’li yıllarda Ivica Račan liderliğindeki hükümet döneminde bayram takviminde değişikliğe gidildi ve Devlet Günü 25 Haziran’a alındı.
Daha sonra, Andrej Plenković hükümetinin önerisiyle 2020 yılından itibaren Devlet Günü yeniden 30 Mayıs olarak kutlanmaya başlandı.
Kutlamalar Ülke Genelinde Yapılıyor
Devlet Günü kapsamında Hırvatistan genelinde anma törenleri düzenleniyor. Programlar arasında hayatını kaybeden askerler için çelenk bırakılması, ülke genelinde dini törenler ve konserler yer alıyor.
