Hırvatistan hükümeti, Hırvat savaş gazilerine yönelik yeni düzenlemelerden kaynaklanan bazı harcamaları NATO’nun savunma hedefleri kapsamında değerlendirmeyi planlıyor.
Çalışma, Emeklilik Sistemi, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Alen Ružić, gazilerin emekli maaşlarının artırılmasına yönelik yasa değişikliklerinin tanıtımında yaptığı açıklamada, bu düzenlemelerin NATO standartlarının karşılanması kapsamında savunmayla bağlantılı harcamalar olarak değerlendirileceğini söyledi.
Ancak Ružić, hangi harcamaların bu kapsama alınacağını ve toplam miktarın ne kadar olacağını açıklamadı.
NATO ülkeleri savunmaya yüzde 5 ayıracak
NATO ülkeleri, 2025’te Lahey’de düzenlenen zirvede, 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5’ini savunma ve savunmayla bağlantılı faaliyetlere ayırma konusunda anlaşmıştı.
Bu oranın:
Yüzde 3,5’inin doğrudan savunma harcamalarına,
Yüzde 1,5’e kadar olan bölümünün ise kritik altyapının korunması, sivil hazırlık, dayanıklılık, inovasyon ve savunma sanayisi gibi savunmayla bağlantılı alanlara ayrılması öngörülüyor.
NATO kuralları kapsamında bazı emekli maaşı ödemeleri de savunma harcaması olarak kabul edilebiliyor. Ancak mevcut kurallarda emekli askeri personel ve askeri kurumlarda çalışan sivil personelin maaşları açıkça belirtilirken, savaş gazilerinin emekli maaşları ayrı bir kategori olarak yer almıyor.
Hırvatistan’ın hedefi 2035’e kadar yüzde 5
Başbakan Andrej Plenković, Hırvatistan’ın halihazırda GSYH’nin yüzde 2’sinden fazlasını savunmaya ayırdığını ve 2035’e kadar yüzde 3,5’lik temel savunma harcaması ile yüzde 1,5’lik savunmayla bağlantılı harcamaya ulaşılması gerektiğini açıklamıştı.
Plenković ayrıca savunma harcamalarındaki artışın sosyal harcamalar ve diğer kamu giderleri pahasına yapılmaması gerektiğini vurgulamıştı.
Ružić’in son açıklaması, hükümetin yeni gazilik düzenlemelerinin en azından bir bölümünü NATO’nun yeni savunma hedefleri kapsamında değerlendirmeyi planladığını gösteriyor. Ancak bu harcamaların NATO’ya nasıl bildirileceği henüz netleşmiş değil.
İlk yıl 88,5 milyon euroluk ek maliyet
Hükümet, gazilerle ilgili yasa değişikliklerinin 2027 yılında 61,5 milyon euro ek harcama oluşturacağını hesaplıyor.
Askerler, polisler ve diğer yetkili kamu görevlilerinin emeklilik haklarında yapılacak değişikliklerin ise 27 milyon euro ek maliyet yaratması bekleniyor.
Böylece düzenlemelerin ilk yılındaki toplam ek maliyetin 88,5 milyon euro olması öngörülüyor.
Düzenlemeler kapsamında, gazilere Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı’nda geçirdikleri süreye göre yeni bir ek ödeme yapılması planlanıyor.
Hükümet ayrıca yaklaşık 34 bin emekli asker, polis ve diğer yetkili kamu görevlisinin emekli maaşlarında uygulanan yüzde 8 ila 20 arasındaki kesintiyi kaldırmayı öneriyor. Bu değişiklikle söz konusu kişilerin emekli maaşlarının ortalama aylık 70 euro artması bekleniyor.
