Kosova Özel Mahkemesi tarafından hapis cezasına çarptırılan eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) yöneticilerinin savunma ekipleri, 16 Eylül’de açıklanan ilk derece kararını temyize götüreceklerini duyurdu.
Lahey’deki Kosova Özel Daireleri, Hashim Thaçi ve Jakup Krasniqi’yi 25’er yıl, Kadri Veseli’yi 18 yıl, Rexhep Selimi’yi ise 13 yıl hapis cezasına çarptırdı. Dört isim, hukuka aykırı veya keyfi gözaltı, zalimane muamele, işkence ve hukuka aykırı öldürmeyi kapsayan savaş suçlarından suçlu bulundu. Mahkeme, insanlığa karşı suçlara ilişkin suçlamalardan ise sanıkların beraatine karar verdi.
Dört eski UÇK yöneticisi Kasım 2020’den bu yana Lahey’de tutuklu bulunuyor.
Temyiz süreci nasıl işleyecek?
Mahkemenin ilk derece kararına hem savunma hem de Kosova Özel Savcılığı itiraz edebiliyor. Savunma ekipleri kararın tamamen bozulmasını veya verilen cezaların düşürülmesini talep edebilirken, savcılık da kararın belirli bölümlerine itiraz edebiliyor.
Usul ve Delil Kuralları’na göre karara itiraz edecek tarafların, hükmün açıklanmasından itibaren 30 gün içinde temyiz bildiriminde bulunması gerekiyor. Bu bildirimde temyizin hangi gerekçelere dayandığı belirtiliyor.
Ardından üç üyeden oluşan Temyiz Heyeti süreci ele alıyor. Heyet başkanı, temyiz öncesi işlemleri yürütmek üzere üyelerden birini raportör hakim olarak görevlendirebiliyor.
Temyiz bildiriminden sonraki süreçte tarafların ayrıntılı hukuki gerekçelerini ve dayandıkları kaynakları içeren dosyalarını sunmaları gerekiyor. Taraflara ayrıca karşı tarafın başvurusuna cevap ve karşı cevap sunma hakkı tanınıyor.
Gerekli görülmesi halinde Temyiz Heyeti duruşma da düzenleyebiliyor. Taraflar temyiz aşamasında ek deliller sunabiliyor ve kabul edilen yeni delillere karşı diğer taraf da karşı delil ortaya koyabiliyor.
Karar bozulabilir, değiştirilebilir veya yeniden yargılama yapılabilir
Temyiz Heyeti, incelemenin ardından ilk derece kararını onaylayabilir, bozabilir veya değiştirebilir. Heyet ayrıca davanın yeniden görülmesine karar verebilir.
Temyiz başvurusunun yalnızca mahkûm edilen kişiler tarafından yapılması halinde, temyiz aşamasında ilk derece kararından daha ağır bir ceza verilemiyor.
Temyiz başvuruları temel olarak hukuki hata, adaletin gerçekleşmesini etkileyen maddi hata veya cezanın belirlenmesine ilişkin hata gerekçelerine dayandırılabiliyor.
Temyiz aşamasının ardından hukuki şartların oluşması halinde süreç Kosova Özel Daireleri bünyesindeki Yüksek Mahkeme ve daha sonra Anayasa Mahkemesi düzeyine de taşınabiliyor.
Thaçi’nin savunma ekibi, temyiz sürecinin yıllar sürebileceğini belirtiyor.
Mahkemenin kararı
Yaklaşık 41 ay süren yargılamanın ardından mahkeme, Thaçi, Veseli, Selimi ve Krasniqi’yi savaş suçlarından mahkûm ederken insanlığa karşı suçlamalardan beraat ettirdi.
Mahkeme, dört sanığın UÇK’nin siyasi ve askeri hedeflerine karşı olduğu düşünülen kişilerin hedef alınmasına yönelik ortak amaca önemli ölçüde katkıda bulunduğu sonucuna vardı.
Mahkemenin tespitlerine göre hedef alınanlar arasında diğer siyasi ve askeri yapılara, özellikle Kosova Demokratik Birliği (LDK) ve Kosova Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri’ne (FARK) bağlı kişiler, Sırp makamlarıyla bağlantılı olduğu düşünülenler ile bazı Roman ve Sırp toplum mensupları bulunuyordu.
Mahkeme, söz konusu suçların öldürme, hukuki süreç olmaksızın gözaltına alma, fiziksel ve psikolojik kötü muamele ve korkutma gibi yöntemlerle işlendiğine hükmetti.
Karar henüz kesinleşmiş değil ve tarafların temyiz hakkı bulunuyor.
