Hızla gelişen teknoloji, Avrupa’da yolcuların 2030’lu yılların başından itibaren bazı popüler kıta içi rotalarda elektrikli uçaklarla seyahat etmesini mümkün hale getirebilir.
Euronews’in haberine göre, elektrikli ve hibrit uçak teknolojileri kısa mesafeli hava ulaşımını daha sürdürülebilir hale getirmek ve fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmak için önemli çözümler arasında görülüyor.
Avrupa Ulaştırma ve Çevre Federasyonu’nun (T&E) havacılık teknik sorumlusu Carlos López de la Osa, “Birçok kişi bataryalı uçakların hâlâ uzak bir gelecek olduğunu düşünüyor. Ancak elektrikli ve hibrit uçuşlar, kısa mesafeli seyahatlerin daha sürdürülebilir ve ithal jet yakıtına daha az bağımlı hale gelmesi için çözümün önemli bir parçası” dedi.
Orta Doğu’daki gerilimler nedeniyle yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar da elektrikli uçuşları daha cazip hale getiriyor. Elektrikli uçakların, yakıt fiyatlarındaki ani değişimlerden yolcuları korumasının yanı sıra daha az hava kirliliğine neden olması, daha sessiz çalışması ve büyük havayolu şirketlerinin genellikle hizmet vermediği uzak bölgeleri birbirine bağlayabilmesi bekleniyor.
Elektrikli uçaklar hangi rotalarda kullanılabilir?
Avrupa’daki girişimler, yaklaşık 500 kilometre menzile sahip elektrikli uçaklar geliştirmek için çalışmalarını hızlandırıyor. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı’nın (EASA) analizlerine göre bu menzil, Avrupa’daki hava rotalarının yaklaşık dörtte birini kapsayabilir.
Elektrikli uçakların kullanılabileceği potansiyel rotalar arasında:
Londra-Dublin
Atina-Santorini
Barselona-İbiza
Nice-Korsika
Roma-Sardinya gibi hatlar bulunuyor.
Fransa, trenle iki buçuk saatten kısa süren kısa mesafeli uçuşlara kısıtlama getirirken, İspanya da benzer bir uygulamayı değerlendirmişti. Ancak adalar arasındaki veya deniz aşırı bağlantılarda demiryolu ulaşımı pratik bir alternatif olmadığı için elektrikli uçakların bu rotalarda önemli rol oynayabileceği belirtiliyor.
Alman girişim Vaeridion, geliştirdiği elektrikli uçakların zaman içinde yolcu başına kilometre maliyetinin 0,50 avronun altına düşebileceğini öngörüyor. Şirket, dokuz kişilik elektrikli uçağı için 2030 yılına kadar yolcu taşıma sertifikası almayı hedefliyor ve şimdiden 100 uçak için sipariş aldığını açıkladı.
İlk nesil elektrikli uçakların düşük kapasite nedeniyle özellikle kırsal bölgeleri birbirine bağlayan hatlarda kullanılması bekleniyor.
Ticari elektrikli uçuşlara ne kadar yakınız?
Elektrikli havacılığın önündeki en büyük engellerden biri uzun süre bataryaların ağırlığı oldu. Ancak elektrik motorları, batarya entegrasyonu ve uçak tasarımlarındaki gelişmeler sayesinde sektörün geleceği daha umut verici hale geldi.
Buna rağmen bataryaların enerji kapasitesi hâlâ tamamen elektrikli uçakların ağırlığını, boyutunu ve menzilini belirleyen temel faktör olmaya devam ediyor.
Hollandalı Elysian Aircraft, havayolu şirketi KLM ile birlikte 90 yolcu taşıyabilecek ve yaklaşık 1000 kilometre menzile sahip büyük bir elektrikli uçak üzerinde çalışıyor. Bu uçağın 2035 yılı civarında kullanıma hazır olması bekleniyor.
Fransız girişim Aura Aero ise 19 koltuklu hibrit-elektrikli bölgesel uçak geliştiriyor. Şirket, uçağın 1500 kilometre menzile sahip olmasını ve sertifikasyon sürecini 2029 sonunda tamamlamayı hedefliyor.
Aura Aero’nun Avrupa ilişkileri danışmanı Antoine Toulemont, hibrit sistemlerin menzili artırırken emisyonları yüzde 80’e kadar azaltabileceğini belirterek, uçakların sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) kullanabileceğini söyledi.
Elektrikli uçuşlar gerçekten çevreci mi?
Uzmanlara göre sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF), uzun mesafeli uçuşlarda karbon salımını azaltmada önemli bir rol oynayacak. Ancak SAF üretiminin sınırlı olması nedeniyle, havacılık sektörünün büyümesini karşılamaya yetip yetmeyeceği konusunda tartışmalar devam ediyor.
Bazı uzmanlar, doğrudan elektrik kullanımının çevresel açıdan daha iyi bir seçenek olduğunu savunuyor. Ancak elektrikli uçakların da tamamen sıfır etkili olmadığı belirtiliyor.
Elektrikli uçaklar uçuş sırasında yakıt tüketmese de toplam çevresel etkileri; kullanılan elektriğin kaynağına, batarya üretiminden ve diğer parçaların imalatından kaynaklanan emisyonlara bağlı olacak.
İngiltere merkezli Flight Free UK kampanyasının direktörü Anna Hughes, elektrikli uçuşların düşük karbonlu ulaşım geleceğinde önemli bir yere sahip olacağını ancak bunun yenilenebilir enerjiyle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Hughes, “Elektrikli uçuşlar, özellikle Londra-Dublin gibi başka ulaşım seçenekleriyle değiştirilmesi zor rotaların karbon salımını azaltmada önemli olacak. Ancak gerçekçi olmalıyız; böyle bir uçuş ancak yenilenebilir enerji kullanıldığında iklim açısından nötr olabilir” dedi.
