Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti (RS) Başkanı Milorad Dodik, Bosna Hersek’te seçimlerde yeni teknolojilerin kullanılmasına tepki göstererek, tarayıcıların ve yeni oy verme yönteminin seçim günü ciddi sorunlara yol açabileceğini öne sürdü.
Dodik, oy pusulalarında adayların isimleri yerine numaralarının yer alacağını ve seçmenlerin oy vermek istedikleri adayın numarasını bulmak için ek materyaller kullanmak zorunda kalacağını belirtti. Dodik bu yöntemi, şans oyunlarındaki kuponların doldurulmasına benzetti.
“Bugün gelinen noktada Bosna Hersek’te seçimlerin anlamı seçmenler ve partiler değil, tarayıcılardır.” ifadelerini kullanan Dodik, planlanan sistemle ilgili çeşitli eleştiriler yöneltti.
Dodik ayrıca Bosna Hersek Merkez Seçim Komisyonuna (CIK) bir dizi teknik soru yöneltti. Bunlar arasında bir seçmenin oy kullanmasının ne kadar süreceği, kimlik doğrulamasının ne kadar zaman alacağı, çok sayıda seçmenin aynı anda işlem yapması durumunda sistemin nasıl çalışacağı ve teknik arıza veya internet bağlantısının kesilmesi halinde ne olacağı yer aldı.
Bu sorulardan hareketle Dodik, 4 Ekim’de seçim sisteminde “çökme” yaşanabileceğini savundu. Ancak bu iddiasını destekleyecek somut bir kanıt sunmadı ve değerlendirmesini yeni teknolojilerin uygulanma şekline ilişkin endişelerine dayandırdı.
Dodik ayrıca yeni sistemin devreye alınmasının nedeninin “para ve manipülasyon” olduğunu ileri sürdü. Ancak bu iddiası için de herhangi bir kanıt ortaya koymadı.
Seçimlerin ertelenmesi ihtimaline de değinen Dodik, olağanüstü durumlarda bunun yasal olarak mümkün olduğunu belirtti. Teknik sorunların olağanüstü durum kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunan Dodik, sistemin çökmesi halinde Sırp Cumhuriyeti’nin kendi seçim komisyonunu devreye sokarak seçimleri düzenlemesi gerektiğini söyledi.
Bu açıklama, seçimlerin yetkisi konusunda da soru işaretleri oluşturdu. Bosna Hersek’te seçimlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi devlet düzeyindeki Seçim Yasası ile belirlenirken, seçimlerin yürütülmesinden Bosna Hersek Merkez Seçim Komisyonu sorumlu.
Dodik’in açıklamaları, yaklaşan seçimlerde seçmenlerin elektronik olarak kimlik doğrulaması ve oy pusulalarının taranması gibi yeni teknolojilerin kullanılması planlarının tartışıldığı bir dönemde geldi.
Yetkililerin seçim öncesinde yeni sistemin nasıl çalışacağını ve seçmenlerin nasıl oy kullanacağını ayrıntılı şekilde açıklaması, sandık başında yaşanabilecek olası karışıklıkların önlenmesi açısından önem taşıyor.
