Bosna Hersek’te yapılması planlanan Tarım Sayımı öncesinde pilot (deneme) uygulama başlatıldı.
Pilot sayımın amacı, gelecekte gerçekleştirilecek kapsamlı tarım sayımının tüm aşamalarını ve organizasyon yapısını test etmek olarak açıklandı.
Federasyon düzeyinde yürütülen pilot çalışma kapsamında, Federasyon’un Çelić Belediyesi’ne bağlı Çelić yerleşiminde seçilen altı sayım bölgesinde toplam 150 hane ziyaret edilecek.
“Amaç tüm süreci test etmek”
Federasyon İstatistik Kurumu (FZS) Müdürü Şemso Şurković, yaptığı açıklamada pilot sayım aracılığıyla anket formu, metodolojik yönergeler ile veri toplama, izleme, depolama ve işleme süreçlerinde kullanılan organizasyonel ve bilişim çözümlerinin test edildiğini belirtti.
Şurković, “Pilot sayımın amacı, Bosna Hersek’te gerçekleştirilecek tarım sayımının tüm aşamalarını ve organizasyonunu test etmektir” dedi.
Sahada anketörler görev yapacak
Çelić Belediyesi’nde yürütülecek saha çalışmasında beş anketör görev alacak. Çalışmalar, kontrolörler ile tarım istatistikleri, bilişim sektörü ve diğer ilgili alanlardan uzman personelin denetiminde gerçekleştirilecek.
Veriler tablet ve bilgisayarlarla toplanacak
Pilot sayım, CAPI (Bilgisayar Destekli Yüz Yüze Görüşme) yöntemiyle gerçekleştiriliyor. Bu yöntemde anketörler, hane halkıyla yüz yüze görüşme yaparken elde edilen verileri doğrudan bilgisayar, tablet veya benzeri elektronik cihazlara giriyor.
Sistem, önceki yanıtlara göre gereksiz soruları otomatik olarak atlayabiliyor ve veriler anında dijital ortamda saklanarak veri tabanına aktarılabiliyor. Bu yöntemin en önemli avantajları arasında daha yüksek doğruluk, hızlı veri işleme ve daha iyi kalite kontrolü yer alıyor.
Vatandaşlara veri verme zorunluluğu
Şurković, yürürlükteki mevzuat uyarınca sayım kapsamına giren kişilerin doğru ve eksiksiz bilgi vermekle yükümlü olduğunu vurguladı. Toplanan tüm verilerin yalnızca istatistiksel amaçlarla kullanılacağı ve gizlilik esaslarına göre korunacağı belirtildi.
Eksik veya yanlış bilgi verilmesi ya da bilgi verilmemesi durumunda yasal yaptırımların uygulanacağı ifade edildi.
Ayrıca bireysel verilerin vergi, denetim ya da idari amaçlarla kullanılamayacağı ve hiçbir şekilde kişisel kimlik tespitine imkân verecek şekilde yayımlanmayacağı kaydedildi. Anketörlerin kimlik belgesi talep etme yetkisi bulunmuyor.
En büyük zorluklar sahada
Yetkililere göre en büyük zorluklar arasında tarım işletmelerinin doğru şekilde tespit edilmesi, katılımcıların soruları doğru anlaması ve verilen bilgilerin eksiksiz olması yer alıyor.
Özellikle kırsal bölgelerde hanelere ulaşımın zor olması da önemli bir lojistik sorun olarak öne çıkıyor. Ayrıca anketörlerin eğitim süreci ve dijital sistemlerin sahada etkin kullanımı da dikkatle izleniyor.
Asıl sayım için hazırlık niteliğinde
Pilot uygulamanın temel hedefi resmi istatistik üretmek değil, yöntemlerin, organizasyonun ve teknik altyapının test edilmesi. Saha çalışmalarının ardından veri kontrolü, analiz ve değerlendirme aşamalarına geçilecek.
Elde edilecek sonuçlar, Bosna Hersek İstatistik Ajansı ile entite istatistik kurumları tarafından gelecekte yapılacak kapsamlı tarım sayımının hazırlıklarında kullanılacak.
Asıl sayım için 2026 sonbaharı öne çıkıyor
Tarım sayımının şimdiye kadar gerçekleştirilememesinin nedeni olarak, kapsamlı hazırlık süreci gösteriliyor. Metodoloji oluşturma, sınıflandırmaların uyumlaştırılması, bilişim altyapısının geliştirilmesi ve saha testleri gibi aşamaların zaman aldığı belirtiliyor.
Yetkililer, pilot çalışmanın tamamlanmasının ardından ana sayım için nihai tarihin belirleneceğini, mevcut planlamalara göre ise sayımın 2026 sonbaharında yapılmasının öngörüldüğünü ifade ediyor.
Pilot sayım, Bosna Hersek İstatistik Ajansı, Federasyon İstatistik Kurumu ve Sırp Cumhuriyeti İstatistik Kurumu iş birliğiyle yürütülüyor.
