Bosna Hersek Federasyonu’nda (FBiH) engelli bireylerin bakımını üstlenen ebeveynlere verilen aylık destek 619 KM’den 1.027 KM’ye yükselirken, hakları genişletecek yeni yasal düzenleme parlamentoda onay bekliyor. 2026 bütçesinde bu destekler için 59 milyon KM ayrıldı.
Mevcut sistem, ağır engelli çocuğunun tam zamanlı bakımını üstlendiği için çalışamayan ebeveynlere “bakım veren ebeveyn” statüsü tanıyor. Ancak uygulamadaki bazı sınırlamalar ailelerin uzun süredir eleştirdiği konular arasında yer alıyor.
Bunların başında, çocuğun okul, anaokulu veya benzeri bir kurumda geçirdiği süreye ilişkin kısıtlamalar geliyor. Mevcut yasada çocuğun kurumda dört saat veya daha fazla kalması durumunda statünün korunması belirli şartlara bağlanıyor. Hazırlanan değişiklikle, çocuğun eğitim kurumunda geçirdiği saat sayısına bakılmaksızın ebeveynin statüsünü koruyabilmesi öngörülüyor.
Yeni düzenlemeyle ayrıca bakım veren statüsünden yararlanabilecek aile üyelerinin kapsamının genişletilmesi, 65 yaş sınırının kaldırılması ve birden fazla engelli bireyin bakımını üstlenen ailelerin durumunun iyileştirilmesi hedefleniyor. Tıbbi değerlendirme süreçlerinin kolaylaştırılması ve hak sahiplerine ilişkin ortak elektronik veri tabanı oluşturulması da planlanan değişiklikler arasında bulunuyor.
Bakım veren ebeveynlere ödenen aylık destek son yıllarda 619 KM’den 1.027 KM’ye çıktı. Bunun yanı sıra emeklilik, malullük ve sağlık sigortası primleri de karşılanıyor. Hak sahiplerinin sayısı 2 bini aşarken, bu alana ayrılan yıllık bütçe 2022’deki 17,5 milyon KM seviyesinden 2026’da yaklaşık 59 milyon KM’ye yükseldi.
FBiH hükümeti tarafından hazırlanan değişiklikler parlamentoya gönderilmiş durumda ancak henüz yasalaşmadı. Mevcut hak sahiplerine 1.027 KM tutarındaki ödemeler ve sigorta primleri devam ederken, kapsamı genişletecek yeni hakların uygulanması için parlamentodaki sürecin tamamlanması gerekiyor.
