Bosna Hersek’in Avrupa Birliği’nin “evdeki gibi dolaşım” (roaming) sistemine dahil olabilmesi için ilk ve en kritik şartın, ulusal mevzuatın AB hukukuyla uyumlu hale getirilmesi olduğu belirtildi. Bu kapsamda öncelikle yeni bir elektronik haberleşme yasasının kabul edilmesi gerekiyor.
Avrupa Birliği Konseyi, ay başında Arnavutluk, Bosna Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan ile müzakerelerin başlatılmasını onayladı. Amaç, AB’de uygulanan “roaming evdeki gibi” sisteminin Batı Balkan ülkelerine genişletilmesi.
Bu sistem sayesinde kullanıcılar, yurt dışında seyahat ederken ek roaming ücreti ödemeden, kendi ülkelerindeki tarifelerle telefon görüşmesi yapabiliyor, SMS gönderebiliyor ve mobil internet kullanabiliyor. Halihazırda bu uygulama AB ülkeleri ile birlikte İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, Moldova ve Ukrayna’yı kapsıyor.
Avrupa Komisyonu, Konsey kararının ardından Batı Balkan ülkeleriyle ayrı ayrı sektörel anlaşmalar için müzakerelere başlayacak. Ancak sisteme katılım öncesinde her ülkenin AB’nin roaming mevzuatına tam uyum sağlaması ve bunu uygulamaya koyması gerekecek.
Bosna Hersek İletişim ve Ulaştırma Bakanı Edin Forto, geçtiğimiz hafta Avrupa Komisyonu temsilcileri ve bölge ülkelerinin bakanlarıyla bir araya geldi. Bakanlıktan yapılan açıklamada, sürecin başarıyla tamamlanması halinde Bosna Hersek vatandaşlarının AB genelinde yüksek roaming faturaları endişesi olmadan mobil hizmetleri kullanabileceği ifade edildi.
Ülkede bu doğrultuda yeni elektronik haberleşme yasası taslağı hazırlanmış olup, şu anda kamuoyu istişaresi aşamasında bulunuyor. Bosna Hersek İletişim Düzenleme Kurumu, sisteme entegrasyonun temel şartının bu yasanın kabul edilmesi olduğunu vurguluyor.
Yeni yasal çerçevenin ardından, roaming hizmetlerine ilişkin toptan fiyatlar, adil kullanım politikaları ve çağrı sonlandırma ücretleri gibi alanları düzenleyecek ikincil mevzuatın hazırlanması gerekecek.
Yetkililer, Bosna Hersek’in AB düzenlemelerine uyum için Avrupa Elektronik Haberleşme Kodu, AB roaming tüzüğü ve ilgili diğer düzenlemeleri iç hukukuna aktarması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca Avrupa Elektronik Haberleşme Düzenleyicileri Kurumu (BEREC) ile ilgili kurallara da uyum sağlanması gerekiyor.
Ülkede faaliyet gösteren büyük operatörlerden BH Telecom ise sürece hazır olduklarını ve gerekli teknik ile yasal yükümlülükleri yerine getireceklerini açıkladı. Şirket, 2021 yılından bu yana Batı Balkanlar’daki bölgesel roaming anlaşmasının uygulanması konusunda deneyim sahibi olduğunu da hatırlattı.
Yeni sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte Bosna Hersek vatandaşlarının AB ülkelerinde mobil hizmetleri ek ücret ödemeden kullanabilmesi, işletmeler için ise Avrupa pazarında faaliyetlerin kolaylaşması bekleniyor. Ayrıca bu adımın, ülkenin turizm ve yatırım açısından cazibesini artırabileceği değerlendiriliyor.
Bununla birlikte uzmanlar, sürecin hızının büyük ölçüde Bosna Hersek’in gerekli yasal reformları ne kadar hızlı tamamlayacağına bağlı olduğuna dikkat çekiyor. Yeni yasa kabul edilmeden ve Avrupa Komisyonu’ndan olumlu değerlendirme alınmadan ülkenin AB roaming sistemine dahil olması mümkün görünmüyor.
