Bosna Hersek İslam Birliğinin yeni seçilen Reisu’l-Uleması Nedžad Grabus, 15 Kasım Pazar günü Saraybosna’daki tarihi Gazi Hüsrev Bey Camii’nde düzenlenecek törenle resmen görevine başlayacak.
Grabus, menşur belgesinin takdim edilmesi ve yemin töreninin ardından Bosna Hersek İslam Birliğinin en yüksek dini makamını devralacak.
Törende menşur belgesi, Bosna Hersek İslam Birliği Meclis Başkanı Edhem Bičakčić tarafından Grabus’a sunulacak.
Törene Bosna Hersek devlet kurumlarının temsilcileri, diplomatik misyon üyeleri, uluslararası İslami kuruluşların temsilcileri, dini liderler, kamuoyunun önde gelen isimleri ve İslam Birliğinin üst düzey yetkilileri katılacak.
Tören canlı yayımlanacak
Gazi Hüsrev Bey Camii’nde gerçekleştirilecek tören, BHRT ve BIR televizyonları tarafından canlı yayımlanacak.
Saat 11.50’de başlayacak yayını Bosna Hersek’in yanı sıra bölge ülkelerinde ve diasporada yaşayan vatandaşlar da takip edebilecek.
Cami töreninin ardından öğleden sonra diğer dini toplulukların temsilcileri, diplomatlar ve kamu hayatından isimlerin katılımıyla bir kabul düzenlenecek.
Yedi yıllık görev süresi için seçildi
Seçildiği dönemde Saraybosna Müftüsü olarak görev yapan Nedžad Grabus, 10 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen seçimde 2026-2033 dönemi için Reisu’l-Ulema seçilmişti.
Grabus, iki dönem görev yapan Husein Kavazović’in ardından Bosna Hersek İslam Birliğinin başına geçecek.
İslam Birliği Anayasası’na göre Reisu’l-Ulema yedi yıllığına seçiliyor ve bir kez daha seçilme hakkına sahip bulunuyor. Böylece aynı kişi en fazla iki dönem görev yapabiliyor.
Reisu’l-Ulema, Bosna Hersek İslam Birliğini temsil etmenin yanı sıra Riyaset ve Müftüler Meclisine başkanlık ediyor, dini hayatın düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumlu bulunuyor.
Görevleri arasında fetva vermek, İslam’ın doğru anlaşılmasını ve yaşanmasını gözetmek, topluluk üyelerinin dini hak ve özgürlüklerini korumak da yer alıyor.
Menşur geleneği Osmanlı dönemine uzanıyor
Yeni Reisu’l-Ulemanın göreve başlamasında merkezi öneme sahip olan menşur, dini yetkinin ve seçimin meşruiyetinin resmen tanındığını gösteren bir belge niteliği taşıyor.
Arapça kökenli “menşur” kelimesi, atama belgesi, ferman veya yetki belgesi anlamına geliyor.
Bosna Hersek’teki İslami idari geleneğe Osmanlı kurumları aracılığıyla giren menşur, tarih boyunca kadıların, müftülerin, yöneticilerin ve çeşitli dini görevlilerin atanmasında kullanıldı.
Osmanlı yönetiminin Bosna Hersek’te sona ermesinin ardından da İstanbul ile dini bağların korunmasına önem verildi. Bu nedenle Reisu’l-Ulemanın görev yetkisi bir dönem Osmanlı Şeyhülislamı tarafından verilen menşurla onaylandı.
1909 tarihli özerklik statüsü, Reisu’l-Ulema seçiminin ardından İstanbul’dan menşur alınmasını öngörüyordu.
Türkiye’de 1924 yılında hilafetin ve Meşihat makamının kaldırılmasının ardından bu uygulamanın yeniden düzenlenmesi gerekti.
1930 yılında kabul edilen İslam Dini Birliği Anayasası ile menşur verme yetkisi Müslüman ileri gelenlerden oluşan özel bir kurula devredildi.
Günümüzde menşur metni Boşnakça ve Arapça hazırlanıyor. Görevdeki Reisu’l-Ulemanın ikinci dönem için yeniden seçilmesi halinde ise yeni bir menşur verilmeden, görev süresinin yenilendiği özel bir törenle ilan ediliyor.
Bosna Hersek’te menşur töreni, yalnızca dini liderliğin devrini değil, aynı zamanda İslam Birliğinin kurumsal devamlılığını ve ülkedeki dinler arası diyalog geleneğini simgeleyen önemli bir etkinlik olarak kabul ediliyor.
