Kuzey Makedonya Eğitim ve Bilim Bakanı Vesna Yanevska, 15 yaşındaki öğrencilerin katıldığı PISA 2025 sonuçlarının ülkedeki eğitim sisteminin önceki dönemde uygulanan reformlarının sonucu olduğunu söyledi.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) PISA 2025 sonuçlarını açıklamasının ardından konuşan Yanevska, sonuçların yine düşük olduğunu belirterek mevcut hükümetin 2024 yılında göreve geldiğini ve sınavların yalnızca altı ay sonra, 2025’te gerçekleştirildiğini ifade etti.
Yanevska, şu anda eğitim sisteminde uygulanan reformların sonuçlarının yaklaşık 10 yıl sonra görülebileceğini söyledi.
PISA 2025 sonuçlarına göre Kuzey Makedonyalı öğrenciler matematik, okuma ve fen bilimlerinin yanı sıra bilgisayar destekli problem çözme alanında da OECD ortalamasının altında kaldı.
Ülkedeki 15 yaşındaki öğrencilerin matematik sonuçları 2022 yılına göre gerilerken, okuma ve fen bilimlerindeki sonuçların ise büyük ölçüde aynı seviyede kaldığı belirtildi.
Yanevska, öğrencilerin 2001 yılında dahi daha iyi sonuçlar elde ettiğini söyledi. En iyi sonuçların ise 2018 yılında alındığını belirten Yanevska, bunun öğretmenler ve yapılan analizlere göre “Cambridge” eğitim reformuyla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Mevcut reformların sonuçlarının, bugün eğitim gören öğrenciler 15 yaşına geldiğinde, yaklaşık 9-10 yıl sonra görülebileceğini belirten Yanevska, sorunun yalnızca müfredatla sınırlı olmadığını ve eğitim sisteminin diğer unsurlarına da daha fazla önem verilmesi gerektiğini söyledi.
Yapay zeka ve teknoloji de gündemde
PISA 2025 sonuçlarında dünya genelinde matematik ve okuma alanlarında gerileme yaşanması, teknolojinin ve yapay zekanın eğitim üzerindeki etkisini de gündeme getirdi.
Yanevska, teknolojinin sonuçlar üzerinde önemli bir etkisi olduğuna dair görüşler bulunduğunu ancak gerilemenin yalnızca yapay zekayla açıklanamayacağını söyledi. Sosyal medya ile cep telefonu ve tabletlerin kontrolsüz kullanımının da öğrencilerin dikkat, konsantrasyon ve öğrenme biçimleri üzerinde daha büyük etkisi olabileceğini belirtti.
Çocukların geleneksel yöntemlerle okuma ve yazmayı öğrenmesi, motor becerilerini ve düşünme yeteneklerini geliştirmesi gerektiğini ifade eden Yanevska, öğretmenlerin ise teknolojiyi eleştirel düşünme ve analiz becerilerini geliştirecek şekilde kullanmayı öğretmesi gerektiğini söyledi.
Cep telefonu kullanımına ilişkin de bilgi veren Yanevska, Kuzey Makedonya’daki çok sayıda okulda öğrencilerin gün boyunca telefon kullanmadığını belirtti. Öğrencilerin telefonlarını özel kutu veya düzenleyicilerde bıraktığını ve telefonların yalnızca istisnai durumlarda kullanıldığını söyledi.
PISA 2025’te Kuzey Makedonya’nın sonuçları
PISA 2025 sonuçlarına göre Kuzey Makedonya’da matematik sınavına giren öğrencilerin yalnızca yüzde 32’si temel bilgi düzeyi olan 2. seviye veya üzerine ulaşabildi. OECD ortalaması ise yüzde 65 oldu.
Fen bilimlerinde öğrencilerin yaklaşık yüzde 36’sı temel kavramları öğrenme düzeyine ulaştı. Bu alanda hiçbir öğrenci en yüksek seviye olan 5 veya 6. seviyeye çıkamadı.
Okuma alanında ise öğrencilerin yalnızca yaklaşık yüzde 26’sı 2. seviye veya üzerine ulaşırken, sınava katılan öğrenciler arasında en yüksek seviyeye ulaşan olmadı.











