Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu Başkanı Annalena Baerbock, New York’taki BM Genel Kurulu salonunda düzenlenen Srebrenica Soykırımı Uluslararası Anma Günü programında yaptığı konuşmada, “Bir daha asla” sözünün somut eylemlere dönüşmesi gerektiğini söyledi.
Baerbock, soykırımların büyük katliamlarla başlamadığını, nefret söylemi, ayrımcılık ve insanları “biz ve onlar” şeklinde ayıran politikalarla başladığını vurguladı.
“Srebrenica’da yalnızca Boşnak Müslüman oldukları için öldürülen 8 bin erkek ve çocuğu anıyoruz. On binlerce insan evlerinden ve sevdiklerinden koparıldı, sürgün edildi ve işkence gördü” diyen Baerbock, yaşananların uluslararası koruma vaatlerine rağmen gerçekleştiğini ifade etti.
“Srebrenica, BM’nin güvenli bölge ilanına rağmen düştü”
Srebrenica’daki soykırımın, Holokost’tan sonra verilen “bir daha asla” sözlerine, Cenevre Sözleşmeleri’ne ve bölgenin BM tarafından güvenli bölge ilan edilmesine rağmen gerçekleştiğini belirten Baerbock, hayatını kaybedenlerin geri getirilemeyeceğini ancak uluslararası toplumun hayatta kalanlara verilen sözleri yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
Baerbock, savaş döneminde kadınların yaşadığı acılara da dikkat çekerek, cinsel şiddet ve tecavüzlerin etnik temizlik politikasının bir parçası olduğunu ifade etti.
“Kadınlar sadece oğullarını ve eşlerini kaybetmedi. Kızlarının ve torunlarının sistematik tecavüzlere maruz kalmasına tanıklık ettiler. Her soykırım kadınların bedenleri üzerinden gerçekleştirilir” ifadelerini kullandı.
“Soykırım toplu mezarlarla değil, nefretle başlar”
Savaş sonrası dönemde mağdurların haklarının korunması için hukuk ve kurumların güçlendirilmesi gerektiğini belirten Baerbock, Bosna-Hersek’te tecavüz sonucu dünyaya gelen çocukların savaş mağduru olarak tanınmasını ve sosyal haklara erişimlerinin genişletilmesini olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
Baerbock, “Bir daha asla” sözünün yerine getirilmesinin, yalnızca geçmişi hatırlamak değil, aynı zamanda soykırıma götüren işaretlere zamanında karşı koymak anlamına geldiğini söyledi.
Srebrenica ve Ruanda örneklerine değinen Baerbock, şu ifadeleri kullandı:
“Soykırım toplu mezarlarla başlamaz. Soykırım, nefret ve ayrımcılıkla, insanları ‘biz ve onlar’ olarak ayırma çabasıyla başlar.”
İnsanların kimlikleri, kökenleri veya dinleri nedeniyle haklarının sorgulanmasının insanlıktan çıkarma sürecine yol açtığını belirten Baerbock, uluslararası toplumun bu tür tehlike işaretlerine karşı daha erken harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.
“Bir daha asla sadece bir söz olmamalı”
BM Genel Kurulu Başkanı, konuşmasının sonunda Srebrenica anmasının yalnızca bir hatırlama etkinliği olarak kalmaması gerektiğini belirterek, somut adımlar atılması çağrısında bulundu.
Baerbock, “Bugün ‘bir daha asla’nın sadece tekrarladığımız bir ifade değil, yerine getirdiğimiz bir söz olmasını sağlamalıyız. Bu sözü hatırlamalı, herkes için adaleti ve onuru savunmalı ve uyarı işaretlerini gördüğümüzde harekete geçmeliyiz” dedi.
