Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı 2026 Hukukun Üstünlüğü Raporu’na göre, Hırvatistan’da yargının bağımsızlığına yönelik algı hem vatandaşlar hem de şirketler arasında hâlâ düşük seviyede bulunuyor. Raporda, buna rağmen geçen yıl verilen tavsiyelerin uygulanmasında ilerleme kaydedildiği belirtildi.
Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği üyesi ülkeler ve aday ülkelerde hukukun üstünlüğü durumunu değerlendirdiği yıllık raporları yedinci kez yayımladı. Raporlarda yargı sistemi, yolsuzlukla mücadele, medya çoğulculuğu ve denge-denetleme mekanizmaları gibi dört ana başlık ele alınıyor.
Raporda, uzmanlar, vatandaşlar ve şirketlerin kamu sektöründeki yolsuzluk seviyesini hâlâ yüksek olarak değerlendirdiği ifade edildi. Transparency International’ın 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’ne göre Hırvatistan, AB içinde 24’üncü, dünya genelinde ise 63’üncü sırada yer aldı.
Komisyon, yolsuzluk soruşturmalarının ve kovuşturmalarının etkinliğini artırmaya yönelik yasal düzenlemelerde önemli ilerleme sağlandığını belirtti. Organize suç ve yolsuzlukla mücadeleden sorumlu özel savcılık birimi USKOK’un yetkilerini düzenleyen değişikliklerin 13 Kasım 2025’te yürürlüğe girdiği aktarıldı.
Yeni düzenlemelerin, özellikle üst düzey yolsuzluk soruşturmalarının daha hızlı yürütülmesini ve merkezi yapıdan daha etkili bir sisteme geçilmesini amaçladığı belirtildi.
Raporda, yüksek profilli yolsuzluk davaları da dahil olmak üzere soruşturma, dava açma ve mahkûmiyet kararlarında iyileşme görüldüğü ifade edildi. Bazı üst düzey yetkililerin hâlen soruşturma altında olduğu belirtilirken, USKOK tarafından yürütülen soruşturmaların 2025 yılında önceki yıla göre daha kısa sürdüğü kaydedildi.
Şirketlerin yüzde 34’ü: “Yolsuzluk nedeniyle ihaleyi kaybettik”
Komisyon, kamu görevlilerinin mal bildirimlerinin dijital sisteme taşındığını ve kurallara uymayanlara bazı yaptırımlar uygulandığını ancak denetimlerin hâlâ sistematik olmadığını belirtti.
Siyasi partilerin finansmanına ilişkin bazı eksikliklerin devam ettiği, özellikle parti ve seçim kampanyası finansmanına dair zamanında raporlama konusunda sorunların sürdüğü ifade edildi.
Kamu ihalelerinde yolsuzluk riskinin yüksek olduğuna dikkat çeken Komisyon, Hırvatistan hükümetinin bu alanda kapsamlı bir reform yürüttüğünü belirtti.
AB şirketleri arasında yapılan araştırmaya göre, Hırvatistan’daki şirketlerin yüzde 34’ü, son üç yıl içinde yolsuzluk nedeniyle kamu ihalesi veya kamu sözleşmesi alamadığını söyledi. Bu oran AB ortalamasında yüzde 30 olarak kaydedildi.
Vatandaşların sadece yüzde 27’si yargının bağımsız olduğunu düşünüyor
Raporda, Hırvatistan’da yargı bağımsızlığına ilişkin algının düşük seviyede kaldığı vurgulandı.
2026 verilerine göre vatandaşların yalnızca yüzde 27’si, şirketlerin ise yüzde 28’i mahkemelerin ve hâkimlerin bağımsızlığını “oldukça iyi” veya “çok iyi” olarak değerlendirdi.
Vatandaşlar ve şirketlerin yargının bağımsızlığı konusundaki en büyük endişeleri arasında hükümet ve siyasetçilerin baskısı ile ekonomik veya özel çıkar gruplarının etkisi gösterildi.
Komisyon, yeni Yüksek Mahkeme Başkanı’nın atanma sürecinin tamamlandığını, ancak Hırvatistan Parlamentosu’ndaki başarısız oylama nedeniyle Anayasa Mahkemesi’nde üç üyelik makamının boş kaldığını belirtti.
Ayrıca hâkimlerin mesleki eğitimlerinin düzenlenmesi yetkisinin Adalet Bakanlığı’ndan Yüksek Mahkeme Başkanlığı’na devredildiği ve yargıda dijitalleşme çalışmalarının sürdüğü ifade edildi.
Medya özgürlüğü ve çoğulculuk
Komisyon, Hırvatistan’da geçen yıl medya yasasında değişiklik yapıldığını ve Elektronik Medya Ajansı’nın (AEM) yetkilerinin genişletildiğini açıkladı.
Yeni düzenlemeyle AEM’in yazılı basını da kapsayacak şekilde görev alanının genişletildiği, ayrıca medya piyasasındaki yoğunlaşmaları değerlendirme gibi ek yetkiler aldığı belirtildi.
