![](https://timebalkan.com/wp-content/uploads/2018/11/thumbs_b_c_0ef9c028c1db8c7736f8d4871627b12f.jpg)
Ukrayna’da 2014 yılındaki renkli devrim ve iktidarın değişimi, hem Moskova ile Kiev hem de Moskova ile Washington arasındaki ilişkileri bozdu. Azak Denizi’nde yaşanan sorun da işte bu büyük resmin küçük bir parçasını oluşturuyor.
2018 yılının ikinci yarısında Avrasya coğrafyasında yaşanan en önemli gelişmelerden biri de Rusya ile Ukrayna arasındaki gerginliktir. İki “kardeş” ülke arasındaki çekişme her alanda yaşanmaktadır. Kiev yönetimi, İstanbul patriğinin de yardımıyla Ukrayna Kilisesi’ni bağımsızlığa kavuşturarak Moskova’nın “III. Roma” hayallerine darbe vururken Moskova da Ukrayna’dan geçen Batı Hattı’na alternatif olarak inşa edilen “Türk Akımı” projesi ile Ukrayna’nın bu alandaki etkisini azaltmaya çalışmaktadır. Kerç Boğazı ve Azak Denizi’nde tarafların karşı karşıya kalması da bu sürecin devamı niteliğinde bir gelişme.
Şüphesiz bu mücadele günümüzde başlamış değil. İki ülke arasındaki ilişkiler, Batı destekli renkli devrim (2014) sonrasında Rusya yanlısı Viktor Yanukoviç’in Ukrayna’da iktidardan uzaklaştırılmasından ve bunun üzerine Moskova’nın Kırım’ı ilhakından sonra bozuldu. Hatta tüm bu gelişmeler, yalnızca iki ülke arasındaki münasebetleri olumsuz etkilemekle kalmadı, özellikle Vladimir Putin’in 3. devlet başkanlığı döneminde başlayan yeni bir “Soğuk Savaş”ın derecesinin artmasına da sebep oldu. Kaldı ki Ukrayna zaten bu Soğuk Savaş’ın mücadele alanlarından birini oluşturmaktaydı. Nitekim SSCB’nin yıkılışından sonra Rusya ile Batı’yı karşı karşıya getiren en önemli konu da Ukrayna olmuştur. Ukrayna, Putin döneminde yeniden güçlenen Rusya için büyük önem arz etmekteydi. Moskova, Baltık ülkeleri dışında eski SSCB cumhuriyetlerini hâlâ kendi etki alanı olarak görmektedir. Kremlin bu süreçte Bağımsız Devletler Topluluğu, Şanghay İşbirliği Örgütü, Avrasya Ekonomik İşbirliği Örgütü gibi oluşumları ve ellindeki kozları kullanarak eski Sovyet coğrafyasında etkisini devam ettirmeye ve özellikle ABD’nin bölgede gücünü artırmasını engellemeye çalışmaktadır. Ukrayna da bu bağlamda istisna değildir. Hatta tam tersine aynı soy ve aynı dine mensubiyet, bu ülkedeki önemli orandaki Rus nüfusu ve Ukrayna’nın diğer cumhuriyetler arasında en büyüğü ve en güçlüsü (en azından yakın zamana kadar) olması, Ukrayna’yı Rusya açısından önemli kılmaktadır. Batı ise tam tersine Ukrayna’yı kendi tarafına çekmek istemektedir (ancak bunun için gereken maddi desteği vermemektedir). Tüm bu sebeplerden dolayı 2014 yılındaki renkli devrim ve iktidarın değişimi, hem Moskova ile Kiev hem de Moskova ile Washington arasındaki ilişkileri bozdu. Günümüzde Azak Denizi’nde yaşanan sorun da işte bu büyük resmin küçük bir parçasını oluşturmaktadır.
Kırım’ın ilhakı dengeleri bozu
Son kriz 3 Ukrayna gemisinin, Moskova’nın görüşüne göre Rusya’nın sınırlarını ihlal etmesinden dolayı Rus deniz güçleri tarafından alıkonulması ve Kerç Boğazı’ndan geçmelerine izin verilmemesinden kaynaklandı. Ukrayna yetkilileri Rusya’nın suçlamasını kabul etmemektedir. Taraflar karşılıklı olarak birbirlerini provokatif hareketlerde bulunmakla suçlamaktadır. Aslında SSCB’nin yıkılmasından sonra Rusya ile Ukrayna, Azak Denizi ve Kerç Boğazı sorununu uzun müzakerelerden sonra da olsa çözmüştü. Ancak Kırım’ın ilhakı, yeniden tüm dengeleri bozdu. Her iki taraf da Kırım’ı kendi toprağı olarak saydığından dolayı deniz sınırı da her iki ülkeye göre farklılık arz etmektedir. Dolayısıyla her iki taraf da kendini haklı görmektedir.
Burada dikkat çeken husus ise Kırım’ın ilhakı, yaklaşık dört yıl önce gerçekleşmiş olmasına rağmen bu sorunun yeni yaşanıyor olması. Bu bağlamda bu krizin Ukrayna’nın işine yaradığını ve tam tersine Rusya’nın çıkarına olmadığını söylemek gerekmektedir. En başta 31 Mart 2019’da Ukrayna’da devlet başkanlığı seçimleri yapılacaktır. Şimdiki Devlet Başkanı Petro Poroşenko’nun yeniden seçilemeyeceğine kesin gözüyle bakılmaktadır. Ancak bu olayla Poroşenko adeta Rusya’ya “kafa tutarak” aynen kilise olayında olduğu gibi şüphesiz hem prestijini hem de oyunu artırmaya çalışmaktadır. Hatta Poroşenko’nun sıkıyönetim ilan etmesi, seçim tarihinin ertelenmesine de yol açabileceği dedikodular arasındadır. Dolayısıyla Ukrayna’daki iç politika ve dengeler açısından bu kriz, Poroşenko’nun çıkarınadır.
Bu kriz, Ukrayna’nın NATO üyeliğini hızlandırması açısından da önem arz etmektedir. Nitekim Batı, yaklaşık 30 yıldır Ukrayna’yı Rusya’dan koparmaya çalışmasına rağmen Ukrayna NATO’ya da AB’ye de kabul edilmemektedir. Bununla birlikte ise Ukrayna’nın özellikle NATO ile görüşmeleri devam etmektedir. Bu kriz, Ukrayna’nın “kendini güvende hissetmediğini ve bir an önce NATO üyesi olması gerektiğini anlatabilmesi” açısından arayıp da bulamadığı bir gelişmedir.
Rusya açısından ise durum tam tersine, olumsuzdur. Rusya, son birkaç yıllardır Suriye’deki iç savaşta aktif olarak yer almakta ve büyük paralar harcamaktadır. “Suriye cephesi” mevcutken, Moskova’nın kendisi için yeni bir cephe açması, ne siyasi ne de ekonomik açıdan mantıklı. Ayrıca bu kriz, yavaş yavaş düzelmeye başlayan Rusya ile AB ülkeleri arasındaki münasebetleri tekrar bozacaktır. Bilindiği gibi, Kırım’ın ilhakından sonra gerek ABD gerekse de AB, Rusya’ya yaptırım uygulamaya başlamıştı. Ancak 2018’de özellikle de Avrupa’daki şirketlerin baskısıyla Rusya ile AB arasındaki gerginlik azalmaya başlamıştı. Böyle bir ortamda ekonomik olarak zor günler geçiren Moskova şüphesiz Ukrayna ile çatışmaya girmek istememektedir. Diğer taraftan Rusya’nın AB ile münasebetlerini iyileştirmesi, Ukrayna’nın işine yaramamaktadır. Dolayısıyla bu açıdan bakıldığında da krizin, Ukrayna’nın çıkarına olduğu görülür. Krizin 30 Kasım-1 Aralık’ta Arjantin’de düzenlenecek G-20 Zirvesi sırasında gerçekleşmesi planlanan Putin-Trump görüşmesinden hemen önce yaşanması da dikkat çeken hususlardan biri. Kriz bir iki günde sona ermediği takdirde bu görüşmenin iptal edilmesi, kuvvetle muhtemeldir.
Türkiye belirleyici rol üstlenebilir
Azak krizini, birçok açıdan Türk Akım Projesi’ne de bağlamak mümkündür. En başta Rus uzmanların bir kısmı, olayı Ukrayna’nın çıkarttığını ileri sürerek bunun, Ukrayna’nın çıkarlarına zarar veren Türk Akım’a “cevap” olduğunu ileri sürmektedir. Bu görüş tartışılabilir olmakla birlikte krizin tırmanması, Türk Akım’ın ikinci hattının ve Rusya’nın bir başka enerji projesi olan Kuzey Akım’ın hayata geçmesini zorlaştıracaktır. Zira özellikle de ABD’nin baskısıyla AB ülkeleri “böyle kötü bir Rusya ile” iş yapmak istemeyecektir. Görüldüğü gibi söz konusu kriz, Rusya’nın hiç ama hiç çıkarına değildir.
Gerek iki ülke gerekse de bölge ülkeleri açısından bu krizin bir an önce sonlandırılması önemlidir. Silahlı çatışmalar, bölgedeki hiçbir ülkenin işine yaramayacaktır. Zaten zor günler geçiren ve adeta Suriye’deki gelişmelerin gölgesinde kalan Ukrayna, ikinci bir Suriye’ye dönüşmemelidir. Bu süreçte Türkiye önemli bir rol üstlenebilir. Zira Türkiye, günümüzde hem Rusya ile hem de Ukrayna ile dostça ilişkiler içerisinde bulunan nadir ülkelerden biridir. Günümüze kadar da Ankara, bu dengeyi iyi korumuş, her iki ülkenin de güvenini kazanmıştır. Türkiye’nin bu krizde bir arabuluculuk rolü üstlenmesi, Ankara’nın bölgede artan prestiji ve gücünü daha da artıracağı gibi, kendi çıkarlarını da olumsuz etkileyecek şekilde krizin daha da büyümesini engellemiş olacaktır.
[Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesidir]
AA
56 Comments
hello there and thank you for your information – I’ve definitely picked up anything
new from right here. I did however expertise several
technical points using this website, since I experienced to reload the
website lots of times previous to I could get it to
load correctly. I had been wondering if your web hosting is OK?
Not that I am complaining, but sluggish loading instances
times will often affect your placement in google and can damage your quality score if ads and marketing with Adwords.
Well I am adding this RSS to my email and could look out for a lot more of your respective
exciting content. Ensure that you update this again soon..
Lista escape roomów
Greetings! Very useful advice in this particular post!
It is the little changes which will make the
largest changes. Many thanks for sharing!
There is certainly a lot to know about this topic. I like all the points you have made.
Hi, I do believe this is a great web site. I stumbledupon it 😉 I will return once again since I book marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to guide others.
There’s definately a great deal to find out about this issue. I love all the points you have made.
You made some decent points there. I checked on the internet to find out more about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.
This blog was… how do I say it? Relevant!! Finally I’ve found something which helped me. Many thanks!
I couldn’t resist commenting. Perfectly written!
Hi there! I could have sworn I’ve been to this blog before but after looking at some of the articles I realized it’s new to me. Anyhow, I’m certainly pleased I discovered it and I’ll be book-marking it and checking back often.
Can I simply say what a comfort to uncover somebody who really understands what they’re talking about on the net. You definitely know how to bring an issue to light and make it important. More and more people must read this and understand this side of the story. I can’t believe you aren’t more popular since you most certainly possess the gift.
Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this article plus the rest of the site is also really good.
Good blog you’ve got here.. It’s hard to find good quality writing like yours these days. I really appreciate individuals like you! Take care!!
Can I simply say what a relief to discover someone who really knows what they are discussing over the internet. You definitely know how to bring an issue to light and make it important. A lot more people ought to read this and understand this side of the story. I can’t believe you are not more popular because you most certainly have the gift.
A fascinating discussion is worth comment. I do believe that you ought to write more on this issue, it might not be a taboo matter but generally people don’t speak about such subjects. To the next! Many thanks.
Hello there, I do think your website could be having web browser compatibility problems. Whenever I take a look at your blog in Safari, it looks fine however, when opening in IE, it’s got some overlapping issues. I just wanted to provide you with a quick heads up! Apart from that, great website.
The very next time I read a blog, Hopefully it doesn’t fail me just as much as this one. I mean, I know it was my choice to read through, nonetheless I genuinely thought you would have something interesting to talk about. All I hear is a bunch of crying about something you can fix if you were not too busy seeking attention.
Great info. Lucky me I found your blog by chance (stumbleupon). I have saved as a favorite for later.
I must thank you for the efforts you have put in penning this site. I’m hoping to check out the same high-grade blog posts from you later on as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my own, personal site now 😉
An interesting discussion is worth comment. There’s no doubt that that you need to publish more on this subject matter, it might not be a taboo subject but generally people don’t discuss these topics. To the next! Kind regards!
It’s hard to find knowledgeable people on this topic, however, you sound like you know what you’re talking about! Thanks
Having read this I thought it was really enlightening. I appreciate you taking the time and effort to put this information together. I once again find myself personally spending a significant amount of time both reading and leaving comments. But so what, it was still worth it.
I need to to thank you for this good read!! I absolutely enjoyed every bit of it. I have you saved as a favorite to look at new things you post…
Howdy! This post could not be written any better! Looking at this post reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this. I’ll forward this post to him. Pretty sure he will have a very good read. Thank you for sharing!
I could not resist commenting. Well written!
I’d like to thank you for the efforts you’ve put in writing this blog. I really hope to see the same high-grade content by you in the future as well. In truth, your creative writing abilities has motivated me to get my own, personal website now 😉
The next time I read a blog, I hope that it does not disappoint me just as much as this one. I mean, Yes, it was my choice to read, however I truly thought you would have something helpful to say. All I hear is a bunch of moaning about something you could fix if you weren’t too busy searching for attention.
Good post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon everyday. It’s always interesting to read through articles from other writers and use a little something from their sites.
An outstanding share! I’ve just forwarded this onto a coworker who has been conducting a little homework on this. And he in fact ordered me lunch because I discovered it for him… lol. So allow me to reword this…. Thank YOU for the meal!! But yeah, thanx for spending the time to discuss this matter here on your site.
I was looking through some of your posts on this website
and I think this internet site is really instructive!
Continue posting. Euro trip
After I originally commented I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a comment is added I get 4 emails with the same comment. There has to be an easy method you are able to remove me from that service? Thank you.
After looking at a handful of the blog posts on your website, I seriously like your technique of blogging. I saved it to my bookmark site list and will be checking back in the near future. Please check out my web site as well and let me know your opinion.
After I initially left a comment I appear to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and now whenever a comment is added I receive four emails with the same comment. Is there a way you are able to remove me from that service? Cheers.
It’s hard to find well-informed people in this particular topic, but you seem like you know what you’re talking about! Thanks
I’m very happy to uncover this great site. I wanted to thank you for ones time due to this fantastic read!! I definitely savored every part of it and I have you saved to fav to see new stuff on your blog.
I couldn’t refrain from commenting. Perfectly written!
Everything is very open with a clear clarification of the challenges. It was really informative. Your website is very helpful. Thank you for sharing.
Excellent web site you’ve got here.. It’s difficult to find high-quality writing like yours these days. I really appreciate people like you! Take care!!
Everything is very open with a precise clarification of the challenges. It was truly informative. Your site is extremely helpful. Thanks for sharing!
I seriously love your website.. Great colors & theme. Did you build this amazing site yourself? Please reply back as I’m attempting to create my own website and would like to learn where you got this from or what the theme is called. Many thanks!
May I simply just say what a comfort to find a person that truly understands what they’re discussing on the web. You actually know how to bring a problem to light and make it important. More people should check this out and understand this side of your story. I was surprised that you’re not more popular because you most certainly possess the gift.
I used to be able to find good information from your content.
Great information. Lucky me I discovered your website by chance (stumbleupon). I have book marked it for later!
I blog quite often and I really thank you for your information. This article has really peaked my interest. I am going to bookmark your website and keep checking for new information about once per week. I subscribed to your RSS feed too.
You are so interesting! I don’t believe I’ve truly read through something like this before. So nice to find another person with some original thoughts on this subject. Really.. thank you for starting this up. This website is something that is needed on the web, someone with some originality.
Right here is the perfect site for everyone who wants to understand this topic. You know a whole lot its almost tough to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You certainly put a brand new spin on a topic that’s been written about for many years. Wonderful stuff, just excellent.
An intriguing discussion is worth comment. I do believe that you ought to write more about this issue, it might not be a taboo matter but usually folks don’t talk about these subjects. To the next! All the best.
After I originally left a comment I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a comment is added I recieve four emails with the same comment. Perhaps there is an easy method you can remove me from that service? Kudos.
I was able to find good information from your content.
Greetings! Very helpful advice in this particular post! It is the little changes that will make the largest changes. Thanks a lot for sharing!
Having read this I believed it was very informative. I appreciate you spending some time and effort to put this content together. I once again find myself personally spending a lot of time both reading and posting comments. But so what, it was still worth it.
Good post. I learn something new and challenging on blogs I stumbleupon everyday. It’s always useful to read articles from other authors and use a little something from other web sites.
Nice post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon on a daily basis. It’s always helpful to read content from other authors and practice a little something from their web sites.
There is definately a great deal to find out about this issue. I like all of the points you have made.
I must thank you for the efforts you have put in penning this site. I really hope to check out the same high-grade blog posts by you in the future as well. In truth, your creative writing abilities has encouraged me to get my own, personal website now 😉
After I originally commented I seem to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on every time a comment is added I receive four emails with the same comment. Perhaps there is a way you can remove me from that service? Thanks.
This site was… how do you say it? Relevant!! Finally I’ve found something which helped me. Kudos.