Hırvatistan’da nüfusun giderek yaşlanması, ağır hastalara yönelik palyatif bakım hizmetlerine olan ihtiyacı artırırken sağlık sistemindeki personel ve yatak yetersizliği önemli bir sorun haline geliyor.
Hırvatistan İstatistik Kurumunun verilerine göre, ülkede nüfusun ortalama yaşı 2025 yılında 44,7’ye yükseldi. Bu rakam 1971 yılında 34 seviyesindeydi.
Yaşlanan nüfusla birlikte kronik hastalıklar ve sürekli bakım ihtiyacı artarken çalışan aile bireyleri, ağır hasta yakınlarına evde yeterli zaman ayırmakta zorlanıyor.
Hasta yakınlarına 6 aya kadar ücretli izin önerisi
Zagreb’deki Andrija Štampar Halk Sağlığı Okulunda palyatif bakım programı koordinatörü olan doktor Karmen Lončarek, sorunun çözümü için hasta yakınlarına en az üç, tercihen altı ay ücretli bakım izni verilmesini önerdi.
Lončarek, bu uygulamanın ağır hastaların yaşamlarının son dönemini ailelerinin yanında geçirmelerine imkân sağlayacağını, aynı zamanda hastanelerin yükünü hafifleteceğini belirtti.
Palyatif bakım koordinatörü Jelena Bilić ise ailelerin hasta yakınlarına bakmak istediğini ancak çalışma hayatı ve yetersiz kurumsal destek nedeniyle ciddi zorluklar yaşadığını ifade etti.
Mevcut izin hakları yetersiz
Hırvatistan’daki mevcut düzenlemelere göre çalışanlar, ağır hasta ebeveynlerine bakmak için hastalık izni kullanamıyor.
Yetişkin çocuk, eş veya partnere bakım amacıyla belirli koşullarda 20 güne kadar hastalık izni verilebiliyor. Ağır hasta ebeveynlerin bakımı için ise yılda yalnızca beş iş günü ücretsiz izin hakkı bulunuyor.
Ayrıca ağır ailevi durumlar için, evlilik ve doğum gibi diğer gerekçeleri de kapsayan yıllık toplam yedi iş günlük ücretli izin hakkı tanınıyor. İş sözleşmeleri veya toplu sözleşmelerle bu süre değişebiliyor.
Uzmanlar, evde bakımın desteklenmesi ve ailelerin ekonomik kayıp yaşamadan hasta yakınlarına bakabilmesi için mevcut sistemin geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
