Hırvatistan hükümeti, çocukların dijital ortamda karşılaştığı tehlikelere karşı korunmasını güçlendirmek amacıyla yeni bir yasa hazırlıyor. Düzenleme kapsamında internet platformlarında yaş doğrulama sistemlerinin oluşturulması ve çocukların zararlı içeriklere erişiminin sınırlandırılması hedefleniyor.
Hırvatistan Adalet, Kamu Yönetimi ve Dijital Dönüşüm Bakanlığı, 2027 yılı içerisinde yaklaşık 15 yasa tasarısını yasama sürecine sunmayı planlıyor. Bunlar arasında çocukların korunmasına yönelik iki önemli düzenleme de bulunuyor.
Bakanlığın kamuoyunun görüşüne açtığı 2027 Yılı Yasama Faaliyetleri Planı’na göre, düzenlemelerden biri çocukların internet güvenliğini artırmayı, diğeri ise şiddet ve istismar mağduru çocuklar için özel bir merkez kurulmasını amaçlıyor.
İnternette çocuklar için yaş doğrulama sistemi getirilecek
Dijital Ortamda Çocukların ve Gençlerin Korunmasına İlişkin Yasa Tasarısı’nın 2027 yılının ikinci çeyreğinde yasama sürecine sunulması öngörülüyor.
Yeni düzenlemeyle çocukların internet ortamında zararlı içeriklerden, uygunsuz iletişimlerden ve gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek dijital uygulamalardan korunması hedefleniyor.
Bakanlık, Avrupa Komisyonunun çocukların internet güvenliğine ilişkin tavsiyelerini ve Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki rehber ilkeleri dikkate alacak.
Düzenlemenin önemli başlıklarından biri, kullanıcıların gizliliğini koruyarak etkili yaş doğrulama sistemlerinin oluşturulması olacak.
Bu sayede çocukların yaşlarına uygun olmayan içeriklere erişiminin daha iyi sınırlandırılması amaçlanıyor.
Ayrıca çocukların, ebeveynlerin ve bakım verenlerin dijital ve medya okuryazarlığının geliştirilmesi, internet hizmetlerinin çocukların yararını gözeterek tasarlanması ve ilgili kurumlar arasındaki iş birliğinin artırılması planlanıyor.
Bununla birlikte, tasarı henüz hazırlık aşamasında bulunuyor. Yaş doğrulamasının nasıl yapılacağı ve internet platformlarına hangi yükümlülüklerin getirileceği henüz netleşmedi.
Şiddet mağduru çocuklar için özel merkez kurulacak
Hırvatistan’ın hazırladığı ikinci düzenleme ise şiddet ve istismar mağduru çocukların korunmasına yönelik olacak.
2027 yılının son çeyreğinde yasama sürecine sunulması planlanan yasa kapsamında, ülkede “Çocuk Evi” adı verilen özel bir merkez kurulması öngörülüyor.
Merkez, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde uygulanan Barnahus modeli temel alınarak oluşturulacak.
Bu modelde şiddet veya istismar mağduru çocukların polis, savcılık, sosyal hizmet uzmanları ve doktorlarla görüşmek için farklı kurumlara gitmesi yerine, gerekli hizmetlerin tek bir merkezde sunulması amaçlanıyor.
Çocukların yaşadıkları travmayı tekrar yaşamaları önlenecek
Yeni merkezin temel hedeflerinden biri, şiddet mağduru çocukların soruşturma ve yargılama süreçlerinde yeniden travma yaşamasını önlemek olacak.
Çocukların yaşadıkları olayları farklı kurumlara defalarca anlatmak zorunda kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Merkezde adli, sosyal ve sağlık hizmetlerinin koordineli biçimde sunulması, çocuklara ve ailelerine psikolojik ve tıbbi destek sağlanması planlanıyor.
Ayrıca çocukların güvenli ve yaşlarına uygun bir ortamda ifade vermelerine imkân tanınacak.
Bilgi edinme hakkı ve şirketler yasası da yenilenecek
Bakanlığın 2027 yılı planında çocukların korunmasına yönelik düzenlemelerin yanı sıra başka önemli yasal değişiklikler de bulunuyor.
Bunlardan biri, vatandaşların kamu kurumlarından bilgi edinmesini kolaylaştırmayı amaçlayan yeni Bilgi Edinme Hakkı Yasası olacak.
Mevcut yasanın hükümlerinin yarısından fazlasında değişiklik yapılması planlandığı için tamamen yeni bir yasa hazırlanmasına karar verildi.
Düzenlemeyle kamu kurumlarının bilgi paylaşma yükümlülüklerinin, vatandaşların başvuru ve itiraz süreçlerinin ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin kuralların daha açık hale getirilmesi hedefleniyor.
Öte yandan, 1993 yılından bu yana yürürlükte olan Ticaret Şirketleri Yasası’nın da yenilenmesi planlanıyor.
Bakanlık, yıllar içerisinde çok sayıda değişikliğe uğrayan mevcut mevzuatın karmaşık hale geldiğini belirterek yeni yasayla şirketlerin kuruluş, yönetim ve faaliyetlerine ilişkin kuralların daha anlaşılır biçimde düzenleneceğini açıkladı.
Yeni düzenlemenin mevcut hak ve yükümlülükleri köklü biçimde değiştirmekten ziyade hukuki açıklığı ve güvenliği artırması amaçlanıyor.
2027 yılı içerisinde ayrıca Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda Avrupa Birliği mevzuatına uyum amacıyla değişiklikler yapılması öngörülüyor.
