Bosna-Hersek, 2026 yılının ilk dokuz ayında yaklaşık 255,4 milyon avro değerinde canlı hayvan ve et ithal ederken, aynı dönemde yalnızca 19,9 milyon avroluk ihracat gerçekleştirdi. Ülkenin bu ürünlerdeki dış ticaret açığı 235,5 milyon avroya ulaştı.
Bosna-Hersek Dolaylı Vergilendirme İdaresinin (UIO) Klix.ba ile paylaştığı verilere göre ülke, ocak-eylül döneminde 65,15 milyon kilogram canlı hayvan ve et ithal etti.
Aynı dönemde 7,5 milyon kilogram ürün ihraç edilirken, ihracat gelirleri ithalat harcamalarının yalnızca yüzde 7,8’ini karşılayabildi.
Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ithalatın değeri yüzde 2,9, ihracatın değeri ise yüzde 9,4 azaldı.
İthal edilen canlı hayvan ve et ürünleri için yaklaşık 46,5 milyon avro tutarında ithalat vergisi ve diğer yükümlülükler ödendi.
En fazla ithalat taze sığır etinde gerçekleşti
Bosna-Hersek’in en büyük ithalat kalemini taze ve soğutulmuş sığır eti oluşturdu.
Yılın ilk dokuz ayında 21,6 milyon kilogram taze sığır eti ithal edilirken, bunun toplam değeri yaklaşık 128,6 milyon avroya ulaştı.
Bu ürün, ülkenin toplam canlı hayvan ve et ithalatının yaklaşık yarısını oluşturdu.
İthal edilen sığır eti miktarı geçen yılın aynı dönemine yakın seviyede kalırken, ithalat değeri yüzde 2,7 geriledi.
Domuz eti ithalatı ise 16,98 milyon kilogram ve yaklaşık 39 milyon avro olarak kaydedildi.
Domuz eti ithalat miktarı büyük ölçüde değişmezken, toplam ithalat değeri yüzde 16,9 düştü. Kilogram başına ortalama ithalat değeri de yaklaşık 2,74 avrodan 2,30 avroya geriledi.
Canlı sığır ithalatında miktar yüzde 17,9 azalmasına rağmen harcamalar yüzde 2,8 artarak yaklaşık 27,9 milyon avroya yükseldi.
Kümes hayvanları eti ithalatı azaldı
Tavuk ve diğer kümes hayvanları eti ithalatı yüzde 13,9 azalarak yaklaşık 18,8 milyon avroya geriledi.
Dondurulmuş sığır eti ithalatı ise yüzde 22,2 artışla yaklaşık 12 milyon avroya ulaştı.
Yenilebilir sakatat ithalatında da önemli bir artış yaşandı. Bu ürünlerin ithalat değeri yüzde 61,2 yükselerek yaklaşık 10,4 milyon avro oldu.
En fazla et Hollanda ve İtalya’dan ithal edildi
Bosna-Hersek’in canlı hayvan ve et ithalatında ilk sırayı Hollanda aldı.
| Ülke | İthalat değeri |
|---|---|
| Hollanda | 56,5 milyon avro |
| İtalya | 48,6 milyon avro |
| Almanya | 24,1 milyon avro |
| Sırbistan | 21,3 milyon avro |
| Hırvatistan | 18,2 milyon avro |
Hollanda, toplam ithalatın yüzde 22,1’ini tek başına karşıladı.
Bu ülkeden 8,2 milyon kilogram taze sığır eti ithal edilirken, ürünlerin değeri yaklaşık 51,5 milyon avro oldu.
İtalya’dan ise 7,1 milyon kilogram taze sığır eti için yaklaşık 43,2 milyon avro ödendi.
Domuz eti ithalatında Almanya yaklaşık 13,5 milyon avroyla ilk sırada yer alırken, İspanya’dan 5,7 milyon avro ve Hırvatistan’dan 5 milyon avro değerinde ithalat yapıldı.
Kümes hayvanları eti ithalatında ise Türkiye yaklaşık 6,6 milyon avroyla ilk sırada bulunuyor. Türkiye’yi Sırbistan ve Hırvatistan takip ediyor.
Canlı sığırlar ağırlıklı olarak Romanya, Sırbistan ve Hırvatistan’dan; dondurulmuş sığır eti ise Brezilya, Avusturya ve Polonya’dan temin edildi.
Koyun ve keçi ithalatının neredeyse tamamı Sırbistan’dan gerçekleştirildi.
İhracatın büyük bölümünü tavuk eti oluşturuyor
Bosna-Hersek’in canlı hayvan ve et ihracatında en önemli ürün kümes hayvanları eti oldu.
Ocak-eylül döneminde 4,9 milyon kilogram kümes hayvanları eti ihraç edilerek yaklaşık 13,1 milyon avro gelir elde edildi.
Bu ürünler, toplam ihracat değerinin yüzde 65,8’ini oluşturdu.
Geçen yılın aynı dönemine göre kümes hayvanları eti ihracatı miktar bakımından yüzde 21,1, değer bakımından ise yüzde 12,5 azaldı.
En büyük ihracat pazarı Karadağ
Bosna-Hersek’in canlı hayvan ve et ihracatında en büyük pazar Karadağ oldu.
| Ülke | İhracat değeri |
|---|---|
| Karadağ | 7,8 milyon avro |
| Sırbistan | 5,8 milyon avro |
| Slovenya | 2,4 milyon avro |
| Hırvatistan | 2,1 milyon avro |
| Kosova | 1 milyon avro |
Karadağ, toplam ihracatın yüzde 39,1’ini oluşturdu. Bu ülkeye yapılan ihracatın yaklaşık 7,2 milyon avroluk bölümünü kümes hayvanları eti oluşturdu.
Bosna-Hersek’in ihraç ettiği 1,08 milyon kilogram domuz etinin tamamı Sırbistan’a gönderildi. Bu ihracattan yaklaşık 2,9 milyon avro gelir elde edildi.
Canlı kümes hayvanı ihracatının da neredeyse tamamı Sırbistan’a yapılırken, bu kategoride ihracat yüzde 31,4 artarak yaklaşık 1,9 milyon avroya yükseldi.
Karadağ’a yapılan canlı sığır ihracatı ise yüzde 45,6 azalarak yaklaşık 367 bin avroya geriledi.
Taze sığır eti ihracatı tamamen durdu
Veriler, Bosna-Hersek’in geçmişte önemli gelir elde ettiği taze sığır eti ihracatının son yıllarda tamamen durduğunu ortaya koydu.
2018 yılında ülke, 4,06 milyon kilogram taze sığır eti ihraç ederek yaklaşık 20,6 milyon avro gelir elde etmişti. Bu ihracatın neredeyse tamamı Türkiye’ye gerçekleştirilmişti.
2020 yılında taze sığır eti ihracatı yaklaşık 13 milyon avro, 2023 yılında ise 5,8 milyon avro seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemlerde de ihracatın tamamı Türkiye’ye yapıldı.
2024 yılında taze sığır eti ihracatı yaklaşık 60,5 bin avroya kadar gerilerken, 2025 yılında ve 2026’nın ilk dokuz ayında bu kategoride hiç ihracat yapılmadı.
Sekiz yılda et ithalatı iki katından fazla arttı
Bosna-Hersek’in taze sığır eti ithalatı 2018 yılında yaklaşık 84 milyon avro seviyesindeyken, 2025 yılında 177,1 milyon avroya yükseldi.
Üstelik ithal edilen miktar aynı dönemde 29,7 milyon kilogramdan 28,4 milyon kilograma geriledi.
Canlı hayvan ve et ürünlerinin toplam ithalatı ise 2018 yılında yaklaşık 180,3 milyon avro iken, 2025 yılında 371 milyon avroya ulaştı.
Aynı dönemde ihracat yaklaşık 33,4 milyon avrodan 28,1 milyon avroya geriledi.
Bu veriler, Bosna-Hersek’in canlı hayvan ve et ürünlerinde dış pazarlara bağımlılığının arttığını, ihracat kapasitesinin ise son yıllarda zayıfladığını gösteriyor.
