Slovenya hükümetinin Roman nüfusuna yönelik pilot nüfus sayımı gerçekleştirme ve sosyal yardımların olası kötüye kullanımını araştırma planı, ülkede hukuki ve etik tartışmalara yol açtı.
Slovenya Kamu Araştırma ve İnovasyon Ajansı (ARIS), iki araştırma projesinin yürütülmesi için ihale açtı. Projeler, bazı akademisyenler, insan hakları uzmanları ve Roman toplumu temsilcilerinin tepkisini çekti.
Roman nüfusunun 25 belediyede araştırılması planlanıyor
Ulusal Topluluklar Ofisi tarafından önerilen proje kapsamında, Slovenya’daki Roman nüfusunun yaş, cinsiyet ve yerleşim yerlerine göre daha ayrıntılı biçimde belirlenmesi hedefleniyor.
Pilot sayımın Roman belediye meclisi üyesi bulunan 20 belediyede ve Roman yerleşimlerinin kayıtlı olduğu beş belediyede gerçekleştirilmesi planlanıyor. Ljubljana ve Maribor kentlerinin de çalışmaya dahil edilmesi değerlendiriliyor.
Üç bakanlığın da talep ettiği proje için 90 bin avroya kadar bütçe ayrılması öngörülüyor.
Yetkililer, mevcut verilerin yetersiz olduğunu belirterek araştırmanın eğitim, istihdam, sağlık ve barınma alanlarında daha etkili politikalar geliştirilmesine yardımcı olacağını savunuyor.
Çalışmanın ayrıca 2030 yılına kadar uygulanacak Romanlara Yönelik Ulusal Önlemler Programı’nın izlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Uzmanlardan hukuki ve etik uyarılar
Ljubljana Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Tilen Štajnpihler Božič, etnik kökene ilişkin veri toplanmasının gerekli güvenceler sağlandığında tek başına ayrımcılık anlamına gelmediğini belirtti.
Božič, katılımın gönüllü olması, kişilerin kendi beyanlarına dayanması ve verilerin bireylerin kimlikleri belirlenemeyecek şekilde toplu olarak işlenmesi gerektiğini vurguladı.
Kamu Denetçisi Simona Bavdek Drenik ise bu kapsamda etnik köken verilerinin toplanması için yeterli hukuki dayanağın bulunmadığı uyarısında bulundu.
Bilgi Komiseri Jelena Virant Burnik de ihale şartlarında veri toplama yöntemleri ve hukuki dayanakların yeterince açık olmadığını ifade etti.
Sosyal yardımların kötüye kullanımı da araştırılacak
Tartışma yaratan ikinci proje ise sosyal yardımların kötüye kullanım risklerini ve yaptırımların etkinliğini incelemeyi amaçlıyor.
Demografi, Aile ve Sosyal İşler Bakanlığının talep ettiği araştırmada, sosyal yardımları kötüye kullanma riski en yüksek grupların belirlenmesi, “sorumlu yardım alıcısı” modelinin geliştirilmesi ve yardımların azaltılması veya kesilmesinin etkilerinin incelenmesi öngörülüyor.
Ljubljana’daki çeşitli akademik kurumların temsilcileri ile Slovenya Romanlar Birliği Başkanı Jožek Horvat Muc, yayımladıkları ortak mektupta projelere tepki gösterdi.
İmzacılar, araştırmaların belirli toplumsal grupları sorunlu olarak gösterme ve damgalama riski taşıdığını savundu.
Romanların geçmişte, özellikle Nazi döneminde nüfus kayıtları üzerinden ayrımcılığa uğradığını hatırlatan temsilciler, etnik temelli sayımlarda son derece dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Slovenya hükümeti ise pilot çalışmanın amacının Roman toplumunun mevcut durumuna ilişkin güvenilir veriler elde etmek ve kamu politikalarının geliştirilmesini sağlamak olduğunu belirtiyor
