Kuzey Makedonya’da Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) hazırladığı rapor, üst düzey yolsuzluk ve organize suç davalarında ciddi sorunlar yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre yolsuzlukla suçlanan her dört kamu görevlisinden yalnızca biri hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verildi.
AGİT’in 72 yüksek profilli yolsuzluk ve organize suç davasını incelediği raporda, toplam 64 kişi hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verildiği, 24 kişinin beraat ettiği ve 112 kişi hakkındaki davaların zaman aşımına uğradığı belirtildi.
Zaman aşımına uğrayan dosyalardaki 95 kişinin, önceki hükümetin Eylül 2023’te Ceza Kanunu’nda yaptığı değişikliklerden yararlandığı kaydedildi.
Mahkeme kararlarının yarısı bozuldu
Rapora göre ilk derece mahkemelerinin verdiği kararların yaklaşık yarısı üst mahkemeler tarafından bozularak yeniden yargılama yapılmasına neden oldu.
Yargılamaların uzamasında duruşmaların ertelenmesi de önemli rol oynadı. Her dört duruşmadan birinin, çoğunlukla sanıkların mahkemeye gelmemesi nedeniyle ertelendiği belirtildi.
AGİT, mahkeme kararlarının gerekçelendirilmesinde de eksiklikler tespit etti. Kararlarda önceden hazırlanmış şablonların kullanıldığı, delillerin yeterince ayrıntılı değerlendirilmediği ve verilen cezaların gerekçelerinin açık biçimde ortaya konulmadığı ifade edildi.
293 milyon avroluk müsaderenin yalnızca 2,3 milyonu tahsil edildi
Raporda, yolsuzluk davalarında suçla bağlantılı mal varlıklarına el konulması konusunda da ciddi eksiklikler bulunduğu vurgulandı.
Mahkemeler toplam 293 milyon avro değerindeki mal varlığının müsaderesine karar verirken devletin tahsil edebildiği miktarın yalnızca 2,3 milyon avroyu biraz aştığı belirtildi.
Savcılıklarda personel eksikliği sürüyor
AGİT, Kuzey Makedonya’nın yargı reformlarında özellikle şeffaflık, mahkeme süreçlerinin organizasyonu ve dijitalleşme alanlarında belirli ilerlemeler kaydettiğini ancak reformların uygulamaya geçirilmesinde sorunların devam ettiğini bildirdi.
Raporda savcılıklardaki personel eksikliğine de dikkat çekildi. Geçen yıl savcılıklardaki kadroların yaklaşık üçte birinin boş olduğu belirtildi.
Organize suç ve yolsuzlukla mücadele alanında görev yapması gereken 18 savcıdan beşinin eksik olduğu kaydedildi.
AGİT, yolsuzlukla mücadelede daha etkili sonuçlar alınabilmesi için yargı reformlarının uygulamada güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
