Dr. Mustafa Krupalija, Boşnak seçmenler arasında yükseliş gösteren Bosna Hersek Partisinin (SBiH) genel kayıtsızlık havasından faydalanarak seçimde sürpriz başarı elde ettiğini belirtti.
Uluslararası Saraybosna Üniversitesi (IUS) Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Krupalija, Boşnak seçmenler arasında yükseliş gösteren Bosna Hersek Partisinin (SBiH) genel kayıtsızlık havasından faydalanarak seçimde sürpriz başarı elde ettiğini belirterek, “Başta Boşnak siyaseti olmak üzere, bu oylar tepki oyu olarak mevcut hükümete olduğu kadar Demokratik Eylem Partisine (SDA) de gönderilmiş bir mesaj ve üçüncü yol arayışı şeklinde yorumlanabilir.” dedi.
Bosna Hersek’teki genel seçimde Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyeliğine Denis Becirovic yeniden seçilirken, Hırvat üyeliğine Darijana Filipovic seçildi, Sırp üyeliğine ise Zeljka Cvijanovic tekrar seçildi ve böylece konseyde ilk kez iki kadın üye görev yapacak.
Merkez Seçim Komisyonunun (CIK) açıkladığı resmi olmayan sonuçlara göre, Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyeliği için yapılan seçimde Denis Becirovic oyların yüzde 38,17’sini, Bakir İzetbegoviç yüzde 34,05’ini, Semir Efendic yüzde 25,63’ünü ve Fahrudin Radoncic de yüzde 2,15’ini aldı.
“Bosna Hersek Devleti İçin Birleşenler” bloku tarafından 14 siyasi partinin desteğiyle seçime giren Sosyal Demokrat Partinin (SDP) adayı Becirovic, yaptığı açıklamada, kendisine güvenen vatandaşlara teşekkür ederek, “Özgürlükçü, antifaşist ve sivil Bosna Hersek yaşıyor.” ifadesini kullandı.
Boşnak üyeliğe ikinci kez seçilen Becirovic, 28 Kasım 1975’te doğdu. Tuzla Üniversitesi Felsefe Fakültesinde akademisyenlik de yapan Becirovic’in kaleme aldığı birçok kitabı da bulunuyor.
SDA Genel Başkanı Bakir İzetbegoviç ise ikinci kez Becirovic’e karşı kaybederken, yenilgiyi kabullendiğini açıkladı.
Boşnak üyeliği yarışında ise Semir Efendic, anketlerde gösterilenden daha çok oy alarak seçimin en dikkati çeken ismi oldu.
Bosna Hersek Parlamentosu Temsilciler Meclisi seçimlerinde, Bosna Hersek Federasyonu’nda (FBIH) SDA yüzde 31,57 ile birinci parti olurken, Sırp Cumhuriyeti’nde (RS) ise Bağımsız Sosyal Demokratlar Birliği (SNSD) yüzde 41,03 ile seçimi kazandı.
Boşnak partileri içerisinde SBiH de yüzde 8,76 oy alarak koalisyon için önemli ortaklar arasına girdi.
“SBiH’in Boşnak seçmenler arasında yükselişi, üçüncü yol arayışı şeklinde yorumlanabilir”
IUS Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Krupalija, seçimlere katılımın düşük kalmasında, kullanılmaya başlanan ve daha önce şişirilmiş olan katılım oranlarını düşüren yeni teknolojilerin önemli payı olduğunu söyledi.
Bir önceki dönemde, özellikle Boşnak seçmenin çoğunlukta olduğu bölgelerde statükoya meydan okuyan alternatifin beklentileri karşılayamamasının da etkili olduğunu belirten Krupalija, “Seçmenlerin mevcut hükümetten yaşadığı hayal kırıklığı, genel ilgisizlik ve kayıtsızlık atmosferinin yayılmasına doğrudan sebep oldu.” dedi.
Krupalija, seçim sonuçlarının, bu kriz döneminde Boşnak seçmenin daha önce sınanmış ve daha güvenilir bulduğu seçenek olan SDA’ya yöneldiğini gösterdiğini kaydetti.
SDA adayı Bakir İzetbegoviç’in Devlet Başkanlığı Konseyi yarışını kazanamadığını hatırlatan Krupalija, partinin devlet, federasyon ve kanton düzeylerinde açık farkla birinci gelmesinin, seçimlerin kazananının SDA olduğu yönündeki görüşü pekiştirdiğini dile getirdi.
SBiH’in Boşnak seçmenler arasında yükseliş gösterdiğine ve yeni arayışları gündeme getirdiğine işaret eden Krupalija, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Boşnak seçmenler arasında yükseliş gösteren SBiH ise genel kayıtsızlık havasından faydalanarak seçimde sürpriz bir başarı elde etmiştir. Başta Boşnak siyaseti olmak üzere, bu oylar tepki oyu olarak mevcut hükümete olduğu kadar SDA’ya da gönderilmiş bir mesaj ve üçüncü yol arayışı şeklinde yorumlanabilir.”
Krupalija, SDA’nın bu zaferin ardından SDP ile yola çıkmak ya da önceki dönemde muhalefette birlikte yer aldığı partilerle devam etmek arasında zor bir karar vermek durumunda kalacağını vurguladı.
SDA’nın SDP ile ortaklık kurması ihtimalini değerlendiren Krupalija, şunları kaydetti:
“Bu hamle, Sırp ve Hırvatların çoğunlukta yaşadığı bölgelerde zafer kazanan Sırp ve Hırvat milliyetçi partilere karşı, savaştan bu yana Boşnakların sağını ve solunu birleştiren en büyük siyasi hamle olacaktır. Bu, hiç şüphesiz kutuplaşmış Boşnak seçmenin daha da parçalanması değil, konsolidasyonu anlamına gelecektir.”
SDA’nın ideolojik olarak daha yakın olduğu muhalefet ortaklarıyla devam etmesi halinde Boşnak siyasi temsilinin daha net kırmızı çizgilerle şekilleneceğini, söylem tutarlılığının ve müzakere kapasitesinin güçleneceğini belirten Krupalija, bu tercihin SDP’yi ve etrafındaki geniş bloku muhalefette bırakacağı için Boşnak seçmenin iki ana eksende ayrışmış kalması riskini de beraberinde getirdiğine dikkati çekti.
Krupalija, SBiH’in yükselişinin, hangi ortaklık seçilirse seçilsin SDA’yı seçmenin mesajını doğru okumaya ve hükümette neyi farklı yapacağını somut biçimde ortaya koymaya zorladığını söyledi.
Kayıtsızlığa çekilen seçmenin yeniden sandığa dönmesinin, koalisyon tercihinden çok yeni hükümetin reform ve ekonomik beklentileri karşılayıp karşılamayacağına bağlı olacağına işaret eden Krupalija, “SDA’nın bu seçimde elde ettiği birincilik, kalıcı siyasi üstünlüğe dönüşebileceği gibi geçici avantaj olarak da kalabilir. Bunu belirleyecek olan, hangi ortaklığı seçtiğinden çok bu ortaklıkla ne yapacağıdır. 2022’de olduğu gibi, birincilik tek başına yönetme gücü anlamına gelmez.” dedi.
Devlet Başkanlığı Konseyinde ilk kez iki kadın üye görev yapacak
Devlet Başkanlığı Konseyinin Hırvat üyeliğini Bosna Hersek Hırvat Demokratik Birliği (HDZ BiH) adayı Darijana Filipovic, yüzde 46,56 oy alarak kazandı.
Mostar’da 26 Ocak 1987’de doğan Filipovic, ülkedeki milliyetçi Hırvatlar tarafından destek gördü.
Ekonomist olarak bilinen Filipovic, aynı zamanda Bosna Hersek Milli Takımı ve Almanya’da Schalke 04’te forma giyen Nikola Katic’in kuzeni.
Hırvat üyelik yarışında, Demokratik Cephe (DF) adayı Slaven Kovacevic yüzde 30,52, bağımsız aday Zdenko Lucic de yüzde 22,91 oy aldı.
Devlet Başkanlığı Konseyinin Sırp üyeliğini ise ülkedeki iki entiteden biri olan RS’nin görevden alınan başkanı Milorad Dodik’in liderliğini yaptığı SNSD adayı Zeljka Cvijanovic yeniden kazandı.
Cvijanovic yüzde 55,41 oy alarak ilk sırada yer aldı. Sırp Demokrat Partisi adayı Marinko Bozovic yüzde 26,50, Adalet ve Düzen İçin Partisi adayı Nebojsa Vukanovic yüzde 18,08 oy aldı.
Cvijanovic, yaptığı açıklamada, vatandaşlara ve parti gönüllülerine teşekkür ederek, zaferin Milorad Dodik liderliğindeki SNSD’ye ait olduğunu belirtti.
Teslic doğumlu 59 yaşındaki Cvijanovic, İngilizce öğretmeni. SNSD lideri Milorad Dodik’in en yakın isimlerinden biri olarak bilinen Cvijanovic, onun siyasi çizgisini izliyor.
RS başkanlığını ise SNSD adayı Savo Minic yüzde 52,16 oyla kazanırken, rakibi Branko Blanusa yüzde 41,80 oy aldı.
CIK, seçime katılımın yüzde 41,8 olduğunu açıkladı.
AA
