Kosova Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı (MINTI), Kosovalı işletmelere yönelik düzenlediği bilgilendirme toplantısında, Kosova ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) üyesi ülkeler arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın sağlayacağı imkanları ele aldı.
MINTI Bakanı Mimoza Kusari-Lila, 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek anlaşmanın Kosova’nın İsviçre, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda ile ticari ilişkilerinde yeni bir dönem başlatacağını söyledi.
Kusari-Lila, anlaşmanın yaklaşık 30 milyon kişilik bir pazara erişim sağlayarak Kosova’nın mal ve hizmet ihracatının artırılmasını, yabancı yatırımların teşvik edilmesini ve inovasyon kapasitesinin geliştirilmesini hedeflediğini belirtti.
Bakan Kusari-Lila, Kosova’nın bölgede EFTA ile imzaladığı serbest ticaret anlaşmasına hizmet ticaretini de dahil eden tek ülke olduğunu ifade etti.
KOSOVA ÜRÜNLERİNE GÜMRÜKSÜZ ERİŞİM
Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Kosova menşeli sanayi ürünleri, EFTA ülkelerinin pazarlarına gümrük vergisi olmaksızın tam erişim elde edecek.
EFTA ülkelerinden Kosova’ya ithal edilen ürünlerde ise serbestleştirme sürecinin kademeli olarak uygulanacağı belirtildi. Bu uygulamanın, taraflar arasındaki ekonomik gelişmişlik seviyelerindeki farklılıklar dikkate alınarak gerçekleştirileceği kaydedildi.
Tarım ürünlerinde ise farklı liberalizasyon yöntemlerinin uygulanacağı, bazı ürünler için tarife kotalarının devreye gireceği bildirildi.
Kusari-Lila, anlaşmanın Kosovalı şirketler açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, yerli işletmelerin ihracatlarını artırabileceğini, uluslararası şirketlerle yeni ortaklıklar kurabileceğini ve Avrupa değer zincirlerine dahil olabileceğini ifade etti.
İŞLETMELERE TEKNOLOJİ VE KALİTE ÇAĞRISI
Bakan Kusari-Lila, anlaşmanın sunduğu fırsatlardan yararlanabilmek için Kosovalı işletmelerin teknoloji yatırımlarını artırması, üretim kapasitelerini geliştirmesi ve uluslararası standartlara uyum sağlaması gerektiğini vurguladı.
Bu kapsamda şirketlerin kalite, enerji verimliliği, şeffaflık ve sosyal sorumluluk alanlarındaki standartları karşılamasının önemine dikkat çekildi.
Kusari-Lila, işletmelerin yeni pazarlara hazırlanmasının yalnızca şirketlerin değil, bakanlık, ekonomi odaları ve iş dünyası kuruluşlarının ortak çabasını gerektirdiğini söyledi.
KOSOVA’NIN EFTA’YA İHRACATI 100 MİLYON EUROYU AŞTI
Kosova’nın EFTA ülkeleriyle mevcut ticaretine ilişkin verileri de paylaşan Kusari-Lila, 2025 yılında Kosova’nın EFTA ülkelerine mal ihracatının 100 milyon euroyu aştığını açıkladı.
Söz konusu ihracatın Kosova’nın toplam mal ihracatının yaklaşık yüzde 11’ini oluşturduğu belirtilirken, 2024 yılına kıyasla yüzde 15’lik artış kaydedildiği ifade edildi.
EFTA ülkelerine yapılan Kosova ihracatının yüzde 91’ini ise İsviçre oluşturdu.
Öte yandan Kosova’nın EFTA ülkelerinden gerçekleştirdiği mal ithalatı 2025 yılında yaklaşık 53 milyon euro olarak gerçekleşti. Bu rakam, Kosova’nın toplam ithalatının yüzde 0,8’ine karşılık gelirken, ithalatın bir önceki yıla göre yüzde 20,4 arttığı bildirildi.
HİZMET TİCARETİNDE POZİTİF BİLANÇO
Hizmet ticaretine de değinen Kusari-Lila, Kosova’nın EFTA ülkeleriyle hizmet ticaretinde önemli ölçüde pozitif bir bilançoya sahip olduğunu söyledi.
İsviçre’nin, Kosova’nın toplam hizmet ihracatının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturduğunu belirten Kusari-Lila, hizmet ticaretinin de anlaşmanın sunduğu önemli fırsat alanlarından biri olduğunu ifade etti.
Kusari-Lila, EFTA ile yapılan anlaşmanın yalnızca bir ticaret anlaşması olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, anlaşmanın üretkenliğin artırılması, yatırımların ve inovasyonun teşvik edilmesi ve yerli işletmelerin potansiyelinin kademeli olarak geliştirilmesi açısından da önemli bir fırsat sunduğunu kaydetti.
Kosovaport
