Kuzey Makedonya’da tarım arazilerinin yüzölçümü son 10 yılda yaklaşık yüzde 2,5 azaldı. Devlet İstatistik Kurumu verilerine göre 2015 yılında 1 milyon 264 bin 408 hektar olan tarım alanı, 2025’te 1 milyon 233 bin 99 hektara geriledi.
Ülke topraklarının yaklaşık yüzde 48’ini tarım alanları oluştururken, bunun yüzde 40’ı işlenebilir arazi, yüzde 60’ı ise mera olarak kullanılıyor. İşlenebilir arazilerin yaklaşık yüzde 80’ini tarla ve bahçeler, yüzde 12’sini çayırlar, yüzde 4’ünü üzüm bağları, yüzde 3-4’ünü ise meyve bahçeleri oluşturuyor.
2015-2025 döneminde tarım arazilerinin yapısında büyük bir değişiklik yaşanmazken, meyve bahçelerinin payında 0,3 puanlık artış, üzüm bağlarında ise 0,2 puanlık düşüş kaydedildi.
Buğday, toplam ekili alanların yüzde 24,6’sıyla ülkede en yaygın yetiştirilen ürün olmaya devam ediyor. Buğday, arpa ve mısır birlikte toplam ekili alanların yüzde 51,1’ini oluşturuyor. Yem bitkileri arasında yonca yüzde 6,7, sanayi bitkileri arasında tütün yüzde 5,9 paya sahip. Sebzelerde ise patates yüzde 4,3 ve biber yüzde 3,4 ile öne çıkıyor.
Veriler, son 10 yılda tahıl ve bazı sebzelerin ekim alanlarının küçülmesine rağmen birçok üründe hektar başına verimin yükseldiğini gösteriyor. Bu durum, bazı önemli tarım ürünlerinde daha az araziyle daha yüksek üretim yapılmasını sağladı.
Buğday ekim alanı 2015’te 73 bin 979 hektarken 2025’te 65 bin 925 hektara gerileyerek yaklaşık yüzde 11 azaldı. Buna karşın üretim, artan verim sayesinde yüzde 27 yükselerek 201 bin 218 tondan 256 bin 199 tona çıktı.
Arpada da dikkat çekici bir artış yaşandı. Ekili alan yaklaşık yüzde 5 artarken üretim ve verimde yüzde 50’nin üzerinde yükseliş kaydedildi. Pirinçte ise ekim alanı yaklaşık yüzde 39, üretim yüzde 37 geriledi.
Sebzelerde en dikkat çekici performans biberde görüldü. Biber ekim alanı 8 bin 622 hektardan 9 bin 33 hektara çıkarken, üretim 189 bin 443 tondan 244 bin 43 tona yükseldi. Hektar başına verim de 21 bin 985 kilogramdan 27 bin 17 kilograma çıktı.
Patateste ekili alan yüzde 14 azalmasına rağmen üretim 189 bin 408 tondan 203 bin 758 tona yükseldi. Hektar başına verimde de 3 bin 632 kilogramlık artış kaydedildi.
Domates ve salatalıkta ise ters yönde bir tablo ortaya çıktı. Salatalık üretimi 2015’teki 66 bin 830 tondan 2025’te 32 bin 536 tona gerileyerek yarıdan fazla azaldı. Domates üretimi de 173 bin 434 tondan 112 bin 645 tona düştü.
Son 10 yılda ekim alanındaki en büyük oransal düşüşlerden biri mercimekte yaşandı. Mercimek ekili alanı 84 hektardan 24 hektara gerileyerek yüzde 70’in üzerinde azaldı. Ekonomik açıdan daha büyük ürünler arasında pirinç yüzde 38,5, mısır yüzde 15,2 ve buğday yüzde 10,9 oranında ekim alanı kaybetti.
Genel veriler, Kuzey Makedonya tarımında kullanılan alanın küçülmesine karşın özellikle buğday, arpa, patates ve biber gibi temel ürünlerde artan verim sayesinde üretimin korunabildiğini veya artırılabildiğini ortaya koyuyor.
