Sırbistan, İtalyan gazeteci, araştırmacı ve insan hakları aktivisti Massimo Moratti’nin geçici oturum başvurusunu reddederek ülkeden ayrılmasını istedi. Moratti’ye ayrıca bir yıl süreyle Sırbistan’a giriş yasağı getirildi.
Kararda Moratti’nin “ülke açısından kabul edilemez bir güvenlik riski” oluşturduğu gerekçe gösterildi. Ancak Sırp makamları, bu değerlendirmenin hangi gerekçelere dayandığına ilişkin kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmadı.
Karara itiraz eden Moratti’nin 19 Eylül’e kadar Sırbistan’dan ayrılması gerekiyor.
İtalyan vatandaşı Moratti, 2022 yılından bu yana eşi ve küçük çocuğuyla Belgrad’da yaşıyor. Eşinin geçici oturum başvurusu kabul edilirken Moratti’nin başvurusu reddedildi.
Moratti, geçici oturum başvurusunu bu yılın başında yaptı. Haziran ayında Sırbistan Güvenlik ve İstihbarat Ajansına (BIA) çağrılan Moratti’ye, Sırbistan’daki mevcut ve geçmiş mesleki faaliyetleri hakkında sorular yöneltildi.
Eylül ayının başında ise polis merkezine çağrılarak sınır dışı edilmesine ilişkin karar kendisine tebliğ edildi.
Moratti, avukatı aracılığıyla 10 Eylül’de karara itiraz etti ve İdare Mahkemesinden kararın uygulanmasının geçici olarak durdurulmasını istedi. Başvuruda, sınır dışı edilmesinin ailesinin birbirinden ayrılmasına yol açacağına da dikkat çekildi.
Moratti, 20 yılı aşkın süredir Balkanlar’da insan hakları alanında çalışmalar yürütüyor. 2005 yılından bu yana Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa ile çalışan Moratti, önce Saraybosna, ardından Belgrad’dan muhabirlik yaptı.
Avrupa Birliği’nin Sırbistan’daki mülteci ve yerinden edilmiş kişilere yönelik projelerinde de görev alan Moratti, Uluslararası Af Örgütünün Avrupa Bölge Ofisinde müdür yardımcılığı yaptı.
Son yıllarda Avrupa’da gazetecilere yönelik saldırı ve baskıları takip eden Media Freedom Rapid Response ağıyla da çalışan Moratti, mart ayında Sırbistan’daki medya özgürlüğünü inceleyen uluslararası bir heyette yer aldı.
Çeşitli uluslararası basın ve medya özgürlüğü kuruluşları, Sırbistan’dan Moratti hakkındaki kararın geri çekilmesini istedi. Kuruluşlar, yetkililerin somut bir gerekçe açıklamaması nedeniyle kararın Moratti’nin insan hakları ve medya özgürlüğü alanındaki çalışmalarıyla bağlantılı olabileceği yönünde şüphe bulunduğunu belirtti.
Sırbistan İçişleri Bakanlığı ve BIA ise kararın somut gerekçelerine ilişkin yöneltilen sorulara yanıt vermedi.
Moratti’nin editörü Luka Zanoni de Moratti’nin neden güvenlik riski olarak değerlendirildiğini bilmediğini belirterek, “Başka bir neden göremiyorum. Devlet sırlarıyla çalışan gizli bir ajan değil, mesleğini yapan sıradan bir insan” ifadelerini kullandı.
Olay, Sırbistan’daki medya özgürlüğünün durumuna yönelik eleştirilerin arttığı bir dönemde yaşandı.
