Hırvatistan hükümeti, kiracılar ile ev sahipleri arasındaki ilişkileri daha net kurallara bağlamayı amaçlayan yeni Konut Kiralama Yasası üzerinde çalışıyor. Düzenlemeyle keyfi kira artışlarının sınırlandırılması ve sözleşme şartlarını ihlal eden kiracıların tahliye süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
Yeni yasanın 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Düzenlemenin hazırlanmasındaki temel nedenlerden biri, ülkede uzun dönemli kira sözleşmelerinin hızla artması. HRT’nin aktardığı verilere göre, son altı yılda uzun dönemli kira sözleşmelerinin sayısı 100 binden 240 bine çıkarak yaklaşık 2,5 katına ulaştı.
Kiralar yılda yalnızca bir kez artırılabilecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri kira artışlarına getirilecek sınırlama olacak.
Taslağa göre ev sahipleri kirayı yılda yalnızca bir kez artırabilecek. Artış oranı ise konut fiyatlarındaki yıllık yükseliş oranını geçemeyecek. Bu oranın bu yıl için yüzde 14-15 seviyelerinde olduğu belirtildi.
Düzenlemeyle kiracıların hukuki güvencesinin artırılması ve kira bedellerinin herhangi bir açık kurala bağlı olmadan keyfi şekilde değiştirilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kira sözleşmeleri noter huzurunda yapılacak
Yeni yasa, kira sözleşmelerinin noter tarafından resmileştirilmesini de zorunlu hale getirecek.
Bu uygulamayla hem kiracının hem de ev sahibinin hak ve yükümlülükleri konusunda açık şekilde bilgilendirilmesi hedefleniyor. Sözleşmelerde doğrudan icra edilebilir hükümler de bulunacak.
Devlet Sekreteri Željko Uhlir, kiracının sözleşmeyi ihlal etmesi halinde öncelikle ihtar gönderileceğini, sonuç alınamaması durumunda ise noter tarafından resmileştirilmiş sözleşmeye dayanılarak icra sürecinin başlatılabileceğini belirtti.
Böylece bazı durumlarda uzun süren dava süreçlerine gerek kalmadan tahliye işlemlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.
Noter masrafını ev sahibi karşılayacak
Düzenlemeye göre kira sözleşmesinin noter tarafından resmileştirilmesine ilişkin masraflar ev sahibi tarafından karşılanacak.
Uhlir, noter işleminin her iki tarafın da sözleşme hükümlerini daha iyi anlamasını sağlayacağını ve hem kiracı hem de ev sahibi açısından hukuki güvenliği artıracağını söyledi.
Kira sözleşmelerinin ayrıca doğrudan Vergi İdaresi sistemiyle bağlantılı hale getirilmesi planlanıyor.
Sözleşmeyi ihlal eden kiracının tahliyesi kolaylaşacak
Yeni yasa yalnızca kiracıların değil, ev sahiplerinin de haklarını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Mevcut sistemde ev sahiplerinin en fazla şikâyet ettiği konulardan biri, sözleşmeye uymayan kiracıların tahliye süreçlerinin uzun sürmesi.
Yeni düzenlemeyle tahliye için açık süreler ve prosedürler belirlenecek. Gerekli yasal şartların oluşması durumunda noter onaylı sözleşmenin doğrudan icraya konulabilmesi sayesinde sürecin önemli ölçüde hızlanması bekleniyor.
Kayıt dışı kiralamayla mücadele edilecek
Hükümetin bir diğer hedefi ise kayıt dışı uzun dönemli konut kiralamalarını azaltmak.
Yeni sistemle daha fazla kira sözleşmesinin resmi olarak kayıt altına alınması ve kira sisteminin Vergi İdaresi ile bağlantısının güçlendirilmesi planlanıyor.
Uhlir, emlak vergisinin uygulamaya konulmasının kayıt dışı kiralama yapan bazı ev sahiplerini sözleşmelerini resmileştirmeye yönelttiğini belirtti. 2024’ten 2025’e kadar kayıtlı kira sözleşmelerinin sayısının 75 bin arttığını söyledi.
Uzmanlar ise kiralık konut arzının artırılabilmesi için ev sahiplerinin de yeterli hukuki güvenceye sahip olması gerektiğine dikkat çekiyor. Evini sözleşmede belirtilen zamanda geri alamayacağından endişe eden bir mülk sahibinin bu riski kira fiyatına yansıtabileceği veya konutunu tamamen kiralama piyasasından çekebileceği belirtiliyor.
Yeni Konut Kiralama Yasası’nın kısa süre içerisinde Hırvatistan Parlamentosunun olağan yasama sürecine sunulması ve 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.
