Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova, “Nasıl bir devlet kurarsak, öyle bir devlete sahip oluruz” anlayışının ülkenin geleceği açısından önem taşıdığını söyledi.
Siljanovska-Davkova, 8 Eylül Bağımsızlık Günü kapsamında düzenlenen “8 Eylül’ü, doğrudan katılımcıları ve tanıkları üzerinden değerlendirmek” başlıklı panelde konuştu.
Devletin yalnızca demokratik seçimler ve kurumların oluşturulmasıyla kurulamayacağını belirten Siljanovska-Davkova, işleyen kurumların oluşturulması, insan haklarının korunması ve hem ulusal hem de uluslararası hukukun en yüksek standartlarına uyulması gerektiğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı, 1990’lı yıllarda ülkenin bağımsızlığa geçiş sürecinde Kiro Gligorov, Stojan Andov, Nikola Klyusev, Petar Goşev ve Abdurrahman Aliti gibi ılımlı ve deneyimli siyasetçilerin önemli rol oynadığını söyledi.
Siljanovska-Davkova, bu isimlerin savaş ortamının yarattığı zorlu koşullarda bilgi, tecrübe ve devlet adamlığı anlayışıyla ülkenin yoluna devam etmesine katkı sağladığını belirtti.
Bağımsızlığın ilanının ardından işleyen bir demokrasinin oluşturulmasının uzun bir süreç olduğunu vurgulayan Siljanovska-Davkova, bunun yalnızca seçimlerle değil, güçlü kurumların oluşturulması ve insan haklarının güvence altına alınmasıyla mümkün olabileceğini söyledi.
Bağımsızlığın ilk günleri de panelde ele alındı
Panelde konuşan eski milletvekili Lambe Arnaudov, bağımsızlığın ilk günlerinde deneyimli parlamenterlerin yüksek siyasi bilincinin önemli rol oynadığını söyledi.
Arnaudov, dönemin zor koşullarında ülkenin dağılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, bağımsızlığın ilk günlerinde Makedonya Cumhuriyeti’nin bağımsızlığına ilişkin bildirgenin kabul edildiğini hatırlattı.
Eski milletvekili Naser Ziberi ise bağımsızlık sürecinde haklar ve vatandaşlık bağlılığı arasındaki ilişkinin önemli olduğunu belirtti.
Ziberi, o dönemde bu iki alanda yaşanan sorunların çeşitli krizlere yol açtığını ve bunun bağımsızlık referandumu da dahil olmak üzere önemli kararları etkilediğini söyledi.
Arnavut siyasi temsilcilerinin o dönemde Makedonya’nın bağımsızlığını ve egemenliğini desteklediğini belirten Ziberi, ancak Arnavut toplumunun temsilcileri olarak yeni devletin hangi hukuki ve anayasal çerçevede şekilleneceğine ilişkin netlik istediklerini ifade etti.
Eski milletvekili ve Adalet Bakanı Tuşe Goşev de bağımsızlık gününü kutlayarak, Makedonya devletinin bir neslin tüm vatandaşların eşit olacağı bağımsız ve egemen bir ülke kurma arzusuyla şekillendiğini söyledi.
Petar Goşev: Makedonya devleti ASNOМ ile kuruldu
Eski milletvekili, bakan ve Makedonya Merkez Bankası eski Başkanı Petar Goşev ise 8 Eylül ile 2 Ağustos arasındaki tarihsel öneme dikkat çekti.
Goşev, bazı siyasi yorumlarda 8 Eylül 1991’in 2 Ağustos 1944’ten daha önemli gösterilebildiğini belirterek, bunun doğru olmadığını savundu.
Makedon devletinin temellerinin 1944 yılında ASNOM ile atıldığını söyleyen Goşev, “Makedonya, ASNOM ve faşizme karşı kazanılan zaferle devlet olarak şekillendi” değerlendirmesinde bulundu.
Goşev, İkinci Dünya Savaşı sırasında dönemin Makedon yönetiminin halkların kendi kaderini tayin hakkını savunan güçlerin yanında yer aldığını belirterek, anti-faşist mücadelede yer alan kişilerin hafızasının silinmemesi gerektiğini söyledi.
Faşizmle işbirliği yapanların ve yeni faşist fikirlerin rehabilite edilmemesi gerektiğini vurgulayan Goşev, Makedonya halkının kendi tarihini daha iyi bilmesi ve siyasi yorumlarla tarihin bazı bölümlerinin küçümsenmemesi gerektiğini ifade etti.
8 Eylül Bağımsızlık Günü kapsamında düzenlenen panelde, ülkenin bağımsızlık sürecine doğrudan katılan eski milletvekilleri, bakanlar ve diğer kamuya mal olmuş isimler, 1991’de yaşanan gelişmeleri ve bağımsızlığın ilk yıllarını değerlendirdi.
