ABD’li senatörler Jeanne Shaheen ve Chuck Grassley ile Temsilciler Meclisi üyesi Keith Self, Sırbistan ve Bosna Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti yönetimine, savaş suçlarından hüküm giymiş Ratko Mladić’in cenaze töreni öncesinde sert bir uyarıda bulundu.
Üç ABD’li siyasetçi ortak açıklamalarında, Sırbistan ve Sırp Cumhuriyeti hükümetlerine Mladić’in cenaze töreniyle herhangi bir şekilde ilişkilendirilmekten kaçınmaları çağrısı yaptı.
Açıklamada, hiçbir resmi açıklama veya devlet uygulamasının Mladić’i hüküm giydiği suçlardan farklı bir şekilde göstermemesi gerektiği vurgulandı.
ABD’li siyasetçiler, Mladić’i Srebrenitsa soykırımının mimarı olarak nitelendirerek, “Ratko Mladić bir savaş suçlusu ve 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürüldüğü Srebrenitsa soykırımının mimarıydı” ifadelerini kullandı.
Mladić komutasındaki güçlerin Saraybosna’nın yaklaşık dört yıl süren kuşatmasından da sorumlu olduğu belirtilen açıklamada, söz konusu eylemlerin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa topraklarında işlenen en ağır suçlar arasında yer aldığı ifade edildi.
Açıklamada ayrıca Mladić’in ölümünün hükümetler tarafından anılması veya yüceltilmesinin kurbanların ve etnik temizlik kampanyasının sonuçlarıyla yaşamaya devam eden bölge halkının anısına saygısızlık olacağı belirtildi.
ABD’li siyasetçiler, Sırbistan’ın Mladić’in devlet ve askeri törenlerle defnedileceğini açıklamasını da eleştirdi. Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti eski lideri Milorad Dodik’in Mladić’i “Sırp özgürlüğü için savaşan kişi” olarak nitelendirmesine de tepki gösterildi.
Açıklamada, önümüzdeki günlerin Sırbistan ve Sırp Cumhuriyeti açısından bir sınav olacağı belirtilerek, iki yönetimin geçmişten uzaklaşarak Avrupa Birliği ve Avrupa-Atlantik kurumlarına entegrasyon yolunda ilerleyip ilerlemeyeceği sorgulandı.
Mladić’in cenazesi bugün
Ratko Mladić için cumartesi günü Belgrad’daki Sırbistan Ordu Evi’nde bir anma töreni düzenlenmişti. Eski Bosnalı Sırp Ordusu Genelkurmay Başkanı olan Mladić, 27 Ağustos’ta Lahey’deki tutukluluk merkezinde hayatını kaybetmişti.
Mladić, Haziran 2021’de temyiz sürecinin ardından kesinleşen kararla Srebrenitsa’daki soykırım, Boşnak ve Hırvatların sürgün edilmesi, Saraybosna halkının terörize edilmesi ve Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNPROFOR) mensuplarının rehin alınması gibi suçlardan müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.
Mladić’in ölümü Bosna Hersek, Sırbistan ve uluslararası kamuoyunda çok sayıda tepkiye yol açtı. Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Mladić’in yüceltilmesinin Avrupa değerleriyle ve geçmişle yüzleşme süreciyle bağdaşmadığını belirterek planlanan Sırbistan ziyaretini iptal etti.
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot da Sırbistan makamlarının Mladić’in naaşını devlet ve askeri törenlerle karşılamasını eleştirdi. Prévot, bu tutumun Sırbistan’ı Avrupa Birliği’nin temel değerlerinden ve aday ülkelerden beklenen standartlardan uzaklaştırdığını söyledi.
Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Ceza Mahkemeleri için Uluslararası Kalıcı Mekanizma, Mladić’in cenazesini 3 Eylül’de Rotterdam-Lahey Havalimanı’nda yakınlarına teslim etmişti.
Mekanizma, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in tutumunu yineleyerek Mladić’in işlediği suçlardan etkilenen mağdurlar, hayatta kalanlar ve aileleriyle dayanışma içinde olduğunu bildirdi. Ayrıca uluslararası mahkemeler tarafından savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırımdan hüküm giyen kişilerin yüceltilmesini kınadı.
Mladić’in cenazesi bugün Belgrad’daki Topçider Mezarlığı’na defnedilecek. Cenaze töreninden önce naaşı Vidikovac’taki Aziz Luka Kilisesi’nde ziyarete açılacak.
