Sırbistan’da sivil toplum alanında faaliyet gösteren en az 14 kişinin, bu yıl gelişmiş casus yazılımlarla hedef alındığı ortaya çıktı.
Dijital haklar alanında çalışmalar yürüten Share Vakfı’na göre, bu saldırılar Sırbistan’da şimdiye kadar belgelenmiş en büyük casus yazılım saldırısı dalgasını oluşturuyor.
Saldırılar, Apple’ın ağustos ayında 110 ülkedeki kullanıcılarına ücretli casus yazılımların hedefi olmuş olabileceklerine ilişkin uyarı göndermesinin ardından ortaya çıkarıldı.
Adli dijital incelemeler yapan Citizen Lab, çarşamba günü yayımladığı raporda Sırbistan’daki en az bir kişinin, İsrailli NSO Group şirketi tarafından geliştirilen Pegasus casus yazılımının hedefi olduğunu doğruladı.
Pegasus, hedef alınan cihaz üzerinde saldırgana geniş kapsamlı erişim sağlayabilen gelişmiş bir casus yazılım olarak biliniyor.
Share Vakfı, hedefler arasında 2024 yılından bu yana hükümeti eleştiren Sırp öğrenci hareketinin üyelerinin de bulunduğunu açıkladı. Söz konusu hareket, kış aylarında bir tren istasyonunun çökmesinin ardından ülke genelinde başlayan protestoların ardından ortaya çıkmış ve Avrupa’nın en büyük öğrenci hareketlerinden biri haline gelmişti.
Hükümet suçlamaları reddetti
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, on yılı aşkın süredir ülkeyi yönetiyor. Muhalifleri Vučić hükümetini kurumları zayıflatmak ve ülkeyi Moskova’ya yaklaştırmakla suçluyor.
Ancak casus yazılım saldırılarının doğrudan Vučić hükümeti tarafından gerçekleştirildiğine ilişkin kesin bir kanıt bulunmuyor.
İktidardaki Sırp İlerleme Partisi’nin üst düzey isimlerinden ve Meclis Başkanı Ana Brnabić ise casusluk suçlamalarını reddetti.
Brnabić, Euronews Sırbistan’a yaptığı açıklamada suçlamalarla ilgili “Kesinlikle hayır. Söyledikleri tek bir kelimeye bile inanmıyorum” ifadelerini kullandı.
“Seçimler öncesinde test edilmiş olabilir”
Share Vakfı, mart ayında yapılan yerel seçimlerin, ekim ayında yapılması beklenen erken seçimler öncesinde casus yazılımın test edilmesi için kullanılmış olabileceğini düşünüyor.
Vakıftan Andrijana Ristić, “Bu, Sırbistan’da şimdiye kadar belgelenmiş en büyük gözetim dalgası” dedi.
Vakıf, yetkililerin casus yazılımın imkanlarını ve öğrenci hareketi ile muhalefet üzerindeki baskının seviyesini test etmiş olabileceğini değerlendiriyor.
Citizen Lab’den John Scott-Railton da bulguların, Sırbistan’daki demokrasi yanlısı hareketin 2026 seçimleri öncesinde ücretli casus yazılımların yoğun saldırısı altında olduğunu gösterdiğini söyledi.
Hedeflerden biri olan öğrenci Milica Popović ise saldırının kendisini korkutmayacağını ve mücadelesini durdurmayacağını belirtti.
Pegasus’un üreticisi NSO Group, İsrail merkezli bir şirket ve halen ABD merkezli mülkiyet altında bulunuyor. Şirket, ABD pazarında büyümeye ve ABD Ticaret Bakanlığı’nın kara listesinden çıkarılmaya çalışıyor.
Ancak Pegasus’un yeni vakalarda kullanılması, şirketin kendisini etik bir casus yazılım üreticisi olarak konumlandırma çabalarını yeniden tartışmaya açtı.
ABD’de bir mahkeme daha önce NSO Group’un WhatsApp ve Meta’nın diğer ürünlerinin kullanıcılarını hedef almasını kalıcı olarak yasaklamıştı. Sırbistan’daki son saldırıların WhatsApp üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ise bilinmiyor.
Citizen Lab’den Scott-Railton, “Pegasus bugün de demokrasi için mücadele eden insanların cihazlarını ele geçirmek için kullanılıyor” dedi.
Index.hr
