Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković, Gospić’teki kaçak tehlikeli atık sahasının temizlenmesinin yasal prosedürler çerçevesinde ve şeffaf şekilde yapılacağını söyledi.
Plenković, Sinj kentinde düzenlenen Sinjska Alka etkinliği öncesinde yaptığı açıklamada, atıkların yasa dışı şekilde depolanmasından sorumlu olan herkesin hesap vereceğini belirtti.
Başbakan, konuyla ilgili soruşturmanın Devlet Savcılığı (DORH) ve Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Dairesi (USKOK) tarafından sürdürüldüğünü ve incelemelerin yaklaşık 1,5 yıldır devam ettiğini ifade etti.
“Doğrudan anlaşma yapılamaz”
Plenković, Çevre ve Yeşil Dönüşüm Bakanlığı ile Çevre Koruma ve Enerji Verimliliği Fonu’nun temizlik çalışmalarından sorumlu olduğunu söyledi.
Temizleme işleminin kamuya açık ve şeffaf bir süreçle yapılması gerektiğini belirten Plenković, kamu ihaleleri ve çağrıları tamamlanmadan herhangi bir şirketle doğrudan anlaşma yapılamayacağını vurguladı.
“Bu işi, gerekli deneyime, referanslara ve uzmanlığa sahip şirketler yapmalı” diyen Plenković, sürecin siyasi veya medya baskısıyla hızlandırılmasına karşı çıktı.
Yeraltı sularında “sonsuz kimyasallar” bulundu
Gospić’teki Bilajska Caddesi’nde bulunan yasa dışı atık sahasında yaklaşık 37 bin ton karışık atık tespit edilmişti. Alanda elektronik ve tıbbi ekipman kalıntıları, plastik ve inşaat malzemelerinin yanı sıra yüksek miktarda metal kirliliği belirlendi.
USKOK tarafından açıklanan son inceleme sonuçlarında, atık sahasının aşağısındaki yeraltı sularında PFAS olarak bilinen “sonsuz kimyasallar” tespit edildi.
Ölçülen en yüksek PFAS değeri litre başına 200,5 nanogram olarak kaydedildi. Bu değer, içme suyunda toplam PFAS için belirlenen sınırın yaklaşık iki katı.
Uzmanlar, atık sahasının kirliliğin kaynağı olmasının yüksek ihtimal olduğunu ve atıklar kaldırılmadığı takdirde kirliliğin yeraltı suları yoluyla yayılma riskinin yüksek olduğunu belirtti.
Ancak mevcut bulgulara göre bölgedeki kirliliğin şimdilik yerel düzeyde olduğu ve vatandaşların içme suyu yoluyla PFAS’a maruz kaldığına dair bir kanıt bulunmadığı bildirildi.
Uzmanlar, atıkların kaldırılması, bölgenin temizlenmesi ve yeraltı sularının düzenli olarak izlenmesi gerektiğini vurguladı.
Kaçak atık soruşturması sürüyor
Gospić’teki saha, Hırvatistan’ın farklı bölgelerinde yasa dışı atık depolanmasıyla ilgili yürütülen soruşturma kapsamında bulunuyor. Soruşturmada Josip ve Monika Šincek ile bazı kişiler, atıkları yasa dışı şekilde depolamakla suçlanıyor.
Yetkililer, Hırvatistan, Slovenya ve İtalya’dan getirilen atıkların bazı bölgelerde yasa dışı şekilde gömüldüğünden veya açık alanlara bırakıldığından şüpheleniyor.
Olayla bağlantılı olarak eski Devlet Müfettişliği Başkanı Andrija Mikulić de Kasım 2025’te USKOK’un talimatıyla yolsuzluk şüphesiyle gözaltına alınmış ve görevinden alınmıştı.
Mikulić hakkındaki iddialar, soruşturmanın bir parçası olarak değerlendirilirken, henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor.
