Hırvatistan’da devlet, 2025 yılının başından itibaren nafaka ödemeyen ebeveynlerin çocukları için geçici nafaka ödemelerini üstlenmeye başladı.
Bu uygulamayla çocukların ihtiyaç duyduğu maddi desteğe erişimi kolaylaştırılırken, yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynlerin sorunu ise henüz tamamen çözülmüş değil.
Devletin bundan sonraki aşamada, ödenmeyen nafakaların zorla tahsili için süreç başlatması bekleniyor.
Devlet desteği, ebeveyn ödemesinin yerini aldı
Mahkeme tarafından belirlenen nafakayı bir ay boyunca alamayan her çocuk, reşit olana kadar devlet desteği alma hakkına sahip. Eğitimine devam eden çocuklarda bu hak 26 yaşına kadar sürebiliyor.
“Bu, ebeveynin değil çocuğun hakkıdır. Nafaka ödemeyen ebeveyn doğrudan kendi çocuğuna zarar verir” diyen Let Derneği İcra Direktörü Iva Jovović, nafakanın çoğu zaman boşanma süreçlerindeki çatışmaların bir aracı haline getirildiğini söyledi.
Jovović, çocukların yaklaşık yüzde 90 oranında anneleriyle yaşadığına dikkat çekerek, “Bazı kişiler annenin parayı kendisi için harcayacağını öne sürüyor. Bu, çatışmalı boşanmalarda kullanılan bir söylem haline geliyor” ifadelerini kullandı.
Devlet 8,8 milyon euro ödeme yaptı
Çocukları korumak amacıyla devlet, 2025 başından bugüne kadar 5 bin 622 çocuk için yaklaşık 8,8 milyon euro ödeme yaptı.
Nafaka borcunu gönüllü olarak ödemeyen ebeveynler için ise zorunlu tahsilat süreci uygulanacak. Devlet, borçluların hesaplarını Hırvatistan Finansal Ajansı (FINA) aracılığıyla bloke edebilecek.
Borç yine ödenmezse, yükümlülük kamu yararına çalışma yoluyla yerine getirilebilecek.
İşçi Alacaklarını Güvence Altına Alma Ajansı Başkanı Ivan Madunić, “Kamu yararına çalışma yoluyla borcun geri ödenmesine ilişkin düzenleme şu anda kamu görüşüne sunuldu. Yürürlüğe girdikten sonra kurum, borcun geri ödenmesine ilişkin kararları çıkaracak. Bu süreçle önemli miktarda tahsilat yapılmasını bekliyoruz. Ancak nafaka yükümlülerine yönelik zorunlu tahsilat süreci henüz başlatılmadı” dedi.
Çocukların hakları zarar görüyor
Hukukçular ve vatandaşlar, nafaka ödememe sorununun daha etkin şekilde çözülmesi gerektiğini belirtiyor.
Avukat Una Zeçeviç Şeparoviç, “Nafaka ödemeyen ebeveynlere daha ağır yaptırımlar uygulanmalı. Ceza Kanunu zaten buna izin veriyor. Mahkeme uygulamaları, bu tür davranışların kabul edilemez olduğu yönünde güçlü bir mesaj vermeli” dedi.
Çocuk Hakları Ombudsmanı Tatjana Katkiç Staniç ise nafaka ödenmemesinin çocukların sosyal ve eğitim hayatını da etkilediğini vurguladı.
Staniç, “Bir çocuk bu nedenle okul gezisine katılamıyorsa, sosyalleşme, arkadaşlarıyla vakit geçirme ve eğitim fırsatlarından mahrum kalıyor demektir. Ebeveynler arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle çocukların hakları kalıcı olarak zarar görüyor. Ebeveynlerin, anne ve baba olmanın her zaman devam eden bir sorumluluk olduğunu anlamaları gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Devlet, ebeveynin sorumluluğunu yerine getirmediği durumlarda geçici destek sağlayabiliyor ancak ebeveynlik sorumluluğunu tamamen üstlenemiyor.
