Sırbistan Madencilik ve Enerji Bakanı Dubravka Đedović Handanović, Rusya’nın Sırbistan’a yönelik doğal gaz anlaşmasını yıl sonuna kadar uzatmasını beklediklerini açıkladı.
Tanjug ajansına konuşan Đedović Handanović, mevcut gaz anlaşmasının eylül ayı sonunda sona ereceğini belirterek, daha önce de üç aylık uzatmalar yapıldığını hatırlattı.
“Anlaşma eylül sonuna kadar geçerli. Daha önce üç aylık uzatmalarımız oldu. Anlaşmanın yıl sonuna kadar devam etmesini bekliyoruz. Elbette Avrupa Birliği ve Avrupa ülkeleri Rus gazı ithalatını mümkün olduğunca zorlaştırmak istiyor. Biz ise gazı AB üyesi Bulgaristan üzerinden alıyoruz. Burada belirli zaman çerçeveleri ve süreler söz konusu. Sırbistan için en iyi çözümü bulmak amacıyla diyaloğumuzu sürdüreceğiz” dedi.
Bakan, bu kapsamda haziran ayının başında Rusya’nın St. Petersburg kentinde Gazprom yöneticileriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini de ifade etti.
Enerji güvenliği için çeşitlendirme vurgusu
Đedović Handanović, Sırbistan’ın ABD ile yürüttüğü stratejik diyalog kapsamında Rus gazı ithalatına yönelik olası yaptırımlar ve önlemler konusunda da görüşmeler yapılacağını belirterek, Washington yönetiminden anlayış beklediklerini söyledi.
Enerji istikrarının temelinin tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi olduğunu vurgulayan Bakan, Dünya Bankası ile ülkenin iç doğal gaz altyapısının geliştirilmesine yönelik yaklaşık 1 milyar avroluk çok yıllı bir proje için görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı.
Bu projenin, gelecekteki gaz bağlantıları sayesinde Sırbistan’ın Güneydoğu Avrupa’da bir transit ülke ve gaz merkezi haline gelmesini sağlayacağını ifade etti.
“Enerji kaynakları konusunda jeopolitik durum oldukça zor ve karmaşık. Ukrayna’daki savaş ve Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle büyük güçlerin çıkarlarının kesiştiği bir dönemdeyiz. Böyle bir ortamda ülkemizi ve vatandaşlarımızı korumamız gerekiyor” dedi.
Sırbistan hâlâ Rus gazına bağımlı
Sırbistan’ın 30 yılı aşkın süredir Rus gazı ithal ettiğini belirten Đedović Handanović, Rusya ile bu alanda iş birliği yapan tek Avrupa ülkesi olmadıklarını söyledi.
Rus gazına alternatif kaynaklara yönelmenin kısa sürede kolay olmadığını ifade eden Bakan, Avrupa’nın da ucuz Rus enerji kaynaklarından uzaklaşma sürecinde benzer zorluklarla karşılaştığını dile getirdi.
Sırbistan’ın enerji çeşitlendirmesi konusunda önemli adımlar attığını belirten Đedović Handanović, özellikle Sırbistan-Bulgaristan doğal gaz bağlantısının tamamlanmasının ardından ülkenin konumunu güçlendirdiğini söyledi.
Bakan, “Kuzey Makedonya ve Romanya ile yapılacak yeni gaz bağlantıları üzerinde yoğun şekilde çalışıyoruz. Bu zaman alan bir süreç ancak daha fazla çeşitlendirilmiş kaynaklara sahip ülkeler enerji krizleri ve şoklar karşısında daha dirençli oluyor” ifadelerini kullandı.
Sırbistan’ın bu şekilde Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Avusturya’yı birbirine bağlayan BRUA doğal gaz hattına da erişim sağlayacağını belirtti.
ABD ile enerji iş birliği ve nükleer enerji planları
ABD ile enerji alanındaki stratejik diyaloga da değinen Đedović Handanović, en büyük potansiyeli Romanya sınırındaki Đerdap 3 hidroelektrik santrali projesinde gördüklerini söyledi.
Projenin Avrupa’nın en büyük pompaj depolamalı hidroelektrik santrali ve bölgesel elektrik depolama merkezi olma potansiyeline sahip olduğunu belirten Bakan, ABD’li ortakların teknoloji ve deneyimleriyle projeye katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Sırbistan’ın jeotermal enerji, teknik iş birliği ve barışçıl amaçlarla nükleer enerji kullanımı alanlarında da çalışmalar yürüttüğünü belirten Đedović Handanović, ülkenin nükleer kapasite geliştirme sürecinin ilk aşamasına geçtiğini açıkladı.
Bu kapsamda Fransa Elektrik Kurumu (EDF) ile dört ayrı çalışma başlatılacağını belirten Bakan, nükleer güvenlik, düzenleyici çerçeve, çevre koruma ve finansman konularının da değerlendirileceğini söyledi.
Đedović Handanović, ilk aşamanın gelecek yılın ortasına kadar tamamlanmasının ve ardından sürecin yeni aşamalarına geçilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
