ABD ile Sırbistan arasında stratejik diyalog süreci, Washington’daki Dışişleri Bakanlığı (State Department) merkezinde resmen başladı. Toplantının açılışını ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio yaptı.
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Bu sabah Rubio, ABD ile Sırbistan arasındaki ilk Stratejik Diyaloğu başlattı” ifadelerini kullandı.
Sırbistan heyetine Dışişleri Bakanı Marko Đurić başkanlık ederken, görüşmeler kapsamında iki ülke arasında:
Enerji alanında
Eğitim alanında iki ayrı mutabakat zaptı imzalandı.
Landau, bu anlaşmaların iki ülke arasında daha derin ve kalıcı bir iş birliğinin önünü açtığını belirterek, 145 yıllık ABD–Sırbistan ilişkilerinde yeni bir dönüm noktasına ulaşıldığını ifade etti.
“Tarihi bir gün”
Sırbistan Dışişleri Bakanı Đurić de Washington’daki temasların iki ülke ilişkileri açısından tarihi nitelik taşıdığını vurgulayarak, stratejik diyaloğun sadece prosedürel değil, aynı zamanda ilişkilerde esaslı bir ilerleme anlamına geldiğini söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada da diyalog sürecinin, iki ülke arasında barış, güvenlik ve refahın güçlendirilmesine yönelik ortak hedefi teyit ettiği belirtildi.
Enerji ve teknoloji alanında iş birliği
Enerji ve ekonomi başlıklarında taraflar, enerji altyapısı ve bölgesel enerji güvenliğine ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladı.
ABD tarafı ayrıca Sırbistan’ın “Đerdap III” hidroelektrik santrali projesini sürdürme yönündeki ön kararını memnuniyetle karşıladı. Proje, iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin ilk somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan ABD İhracat-İthalat Bankası, Sırbistan’da güvenilir tedarikçiler aracılığıyla 5G ağı kurulması için Telekom Srbija grubuna 50 milyon dolarlık kredi garantisi sağlayacağını açıkladı.
Savunma ve güvenlik vurgusu
Taraflar, bölgesel barış ve güvenliğin korunmasına olan bağlılıklarını yineleyerek askeri iş birliğinin artırılacağını duyurdu. Açıklamada ayrıca Ohio Ulusal Muhafızları ile Sırbistan Ordusu arasındaki 20 yıllık ortaklığa dikkat çekildi.
Sırbistan’ın, iki ülke orduları arasındaki uyumu artırmak amacıyla ABD’den savunma ekipmanı satın almak istediği de belirtildi. ABD Dışişleri Bakanlığı ise insani mayın temizleme faaliyetleri için 1,5 milyon dolar kaynak ayırdı.
Uzay ve eğitim alanında yeni adımlar
Bilim ve teknoloji alanında ABD, Sırbistan’ın Artemis Anlaşması’na katılma kararını memnuniyetle karşıladı. Bu anlaşma, uzayın barışçıl ve sorumlu kullanımına yönelik ilkeleri içeriyor.
Ayrıca iki ülke, Fulbright Programı kapsamında maliyet paylaşımına ilişkin bir mutabakat imzaladı. Bu çerçevede Sırbistan, programın genişletilmesi için yılda 300 bin dolar katkı sağlayacak.
Sırbistan, ABD ile ilişkileri daha da geliştirmek amacıyla Miami ve San Francisco’da yeni konsolosluklar açmayı planladığını da açıkladı.
