Kuzey Makedonya’da bütçe revizyonu görüşmeleri, emeklilik sistemi ve emekli maaşları konusunda sert tartışmalara sahne oldu. İktidar ve muhalefet, Emeklilik ve Maluliyet Sigortası Fonu’nun (PİOM) mali durumu, maaş artış modeli ve emeklilik yaşının yükseltilmesi ihtimali konusunda karşı karşıya geldi.
Ana muhalefet partisi SDSM, emeklilik fonunun giderek daha fazla devlet bütçesine bağımlı hale geldiğini savundu. SDSM temsilcisi Fatmir Bütüçi, her 100 dinarlık prim gelirine karşılık PİOM’a devlet bütçesinden 73 dinar aktarıldığını söyledi.
Bitiqi, hükümetin bu soruna çözüm olarak emeklilik yaşının yükseltilmesini gündeme getirdiğini öne sürerek, “Kamuoyunda insanların 73 yaşına kadar çalışabileceği yönünde fikirler test ediliyor. Ancak ağır işlerde çalışan bir kişinin 63 yaşında çalışmaya devam edip edemeyeceği bile sorgulanmalı” ifadelerini kullandı.
İktidar partisi VMRO-DPMNE ise emeklilik yaşının 73’e çıkarılması yönünde herhangi bir yasa teklifinin bulunmadığını açıkladı. Parti milletvekili Velika Lasovska, söz konusu konunun zorunluluk değil, isteyen kişilerin gönüllü olarak daha uzun süre çalışabilmesine yönelik bir öneri olduğunu belirtti.
Lasovska, “Kimse vatandaşları 73 yaşına kadar çalışmaya zorlayan bir yasa önermedi. Böyle bir yasa oylanmadı” dedi.
Tartışmalar emekli maaşlarının artış oranları konusunda da yoğunlaştı. Bitiqi, 2022-2024 döneminde emekli maaşlarının reel olarak yüzde 30 arttığını, ancak uygulanan sabit (lineer) zam modelinin bazı emeklileri zarara uğrattığını iddia etti.
SDSM temsilcisi, düşük maaş alan emeklilerin aylık yaklaşık 500 dinar, ortalama maaş alanların 1.300 dinar, yüksek maaş alanların ise 2.200 dinar kaybettiğini öne sürdü.
İktidar cephesi ise bu hesaplamaları reddetti. Lasovska, “Rakamlarla istediğiniz gibi oynayabilirsiniz ancak gerçek şu ki, bizim dönemimizde emekliler 39 dinar zam alırken, bugün emekli maaşları 7 bin dinar daha yüksek” ifadelerini kullandı.
Bütçe revizyonuna ilişkin genel görüşmeler tamamlanırken, şimdi değişiklik önergelerinin ele alınacağı aşamaya geçildi. Süreç kapsamında çoğunluğu SDSM ve DUI tarafından sunulan 220’den fazla değişiklik önergesi bulunuyor.
