Kuzey Makedonya’da her yetişkin vatandaş, ölümünden sonra organ bağışçısı olup olmayacağına aile hekimi aracılığıyla bireysel olarak karar verebilecek.
Meclis, 58 “evet” ve 6 “hayır” oyuyla İnsan Vücudu Parçalarının Tedavi Amaçlı Alınması ve Nakline İlişkin Yasa’da yapılan değişiklikleri kabul etti.
Yeni düzenlemeye göre, vatandaşların organ bağışına ilişkin beyanları “Moj Termin” sistemi üzerinden oluşturulacak özel bir dijital modülde kayıt altına alınacak. Vatandaşlar istedikleri zaman bu kararlarını değiştirebilecek ya da geri çekebilecek.
Değişikliklerin amacı, bireysel iradenin daha açık şekilde ifade edilmesi, sisteme duyulan güvenin artırılması ve organ bağışı konusunda farkındalığın güçlendirilmesi olarak açıklandı.
Sağlık Bakanı Azir Aliu, yasa değişikliğini parlamentoda sunarken organ naklinin yalnızca tıbbi bir işlem olmadığını vurgulayarak, “Transplantasyon sadece bir tıbbi prosedür değil; yaşam, umut ve bir insanın ölümünden sonra başka birinin hayatında yaşamaya devam etmesidir” dedi.
Aliu, yapılan değişikliklerin yalnızca idari düzenlemelerden ibaret olmadığını belirterek, “Bu düzenlemeler, sağlık sistemimizin insan onuru, dayanışma ve bireysel iradeye saygı temelinde inşa edildiğinin bir mesajıdır” ifadelerini kullandı.
Yasa ayrıca canlı donör olabilecek kişilerin kapsamını da genişletiyor. Buna göre dördüncü dereceye kadar akrabalar organ bağışında bulunabilecek. Her başvuru, kararın gönüllülük esasına dayandığını ve herhangi bir kötüye kullanım ya da organ ticareti riski bulunmadığını teyit etmek üzere Etik Komisyon tarafından değerlendirilecek.
Bakan Aliu, dijital kayıt sisteminin toplumsal açıdan da önemli katkılar sağlayacağını belirterek, devletin organ bağışına yönelik ilgi düzeyini daha net görebileceğini ve ihtiyaç duyulan alanlarda bilinçlendirme çalışmalarını artırabileceğini ifade etti. Ayrıca sistem uygulamaya girdiğinde kendisinin de organ bağışçısı olarak kayıt yaptıracağını açıkladı.
Yeni düzenlemeyle birlikte organ bağışı daha net bir hukuki ve teknik çerçeveye kavuşurken, nihai kararın vatandaşlara ait olduğu vurgulandı.
