Hırvatistan Adalet, Kamu Yönetimi ve Dijital Dönüşüm Bakanlığı tarafından yayımlanan rapora göre, 2025 yılında ücretsiz adli yardım sisteminin daha erişilebilir, daha etkin ve mali açıdan sürdürülebilir hale getirilmesi amacıyla bir dizi önlem hayata geçirildi.
Raporda, 2025 yılı içinde ücretsiz adli yardım için toplam 1,17 milyon avro ödendiği ve bunun bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 17’lik artış anlamına geldiği belirtildi.
Kaynakların büyük bölümü, 871 bin avroyu aşan tutarla birincil hukuki yardım için kullanılırken, ikincil hukuki yardım için yaklaşık 284 bin avro ayrıldı.
Yetkili dernekler ve hukuk klinikleri aracılığıyla 2025 yılında 15 bin 757 kişiye birincil hukuki yardım sağlandı. Bu yardım kapsamında vatandaşlara hukuki danışmanlık, dilekçe hazırlama desteği, idari süreçlerde temsil, mahkeme dışı çözüm yollarında destek ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve uluslararası kuruluşlar nezdinde temsil gibi hizmetler sunuldu.
Kullanıcıların çoğunluğunu yüzde 67,3 ile kadınlar oluştururken, önemli bir kesimin 50 ile 70 yaş aralığında olduğu kaydedildi.
Verilere göre, birincil hukuki yardımdan en fazla genel nüfustan bireyler yararlanırken, yaşlılar, iş yerinde taciz veya işçi hakları ihlali mağdurları ile şiddet mağdurları da öne çıkan gruplar arasında yer aldı. Hizmetler ağırlıklı olarak iş hukuku ve aile hukuku alanlarında yoğunlaştı.
Toplamda yaklaşık 24 bin 500 yardım vakasının kayda geçtiği, bunların 10 bin 856’sının hukuki danışmanlık olduğu ifade edildi. Her ne kadar kullanıcı sayısında artış yaşansa da, toplam yardım türlerinde yüzde 3,36’lık bir düşüş görüldü; bu durum, aynı kullanıcıların yıl içinde birden fazla başvuru yapma oranının azaldığı şeklinde yorumlandı.
İkincil hukuki yardım alanında ise 2025 yılında 2 bin 945 başvuru alındı ve bunların yüzde 71,3’üne karşılık gelen 2 bin 128’i kabul edildi. Başvuruların büyük kısmını Hırvatistan vatandaşları oluştururken, Bosna-Hersek, Ukrayna ve Kuzey Makedonya vatandaşları başta olmak üzere yabancıların da sistemden yararlandığı belirtildi. Son yıllarda Filipinler, Irak, İran, Tunus ve Kazakistan vatandaşlarının da kullanıcılar arasında yer aldığı aktarıldı.
İkincil yardımda da kadınlar çoğunluğu oluştururken, başvuruların en yoğun olduğu bölgeler arasında Primorje-Gorski Kotar, Zagreb, Osijek-Baranja ve İstriya öne çıktı. Yardımların büyük bölümü aile hukuku kapsamındaki davalarda sağlandı.
Raporda ayrıca, ücretsiz adli yardım sisteminin 17 yıllık uygulama sürecinde ikincil yardımın yaklaşık 79 bin, birincil yardımın ise 200 binden fazla vakada sağlandığı bilgisine yer verildi.
