Avrupa Komisyonu, Jared Kushner bağlantılı bir turizm yatırımına karşı yapılan gösterilere yönelik müdahaleler konusunda Arnavutluk hükümetini uyardı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadının da yatırımcıları arasında olduğu bir lüks tatil köyü inşaatına karşı patlak veren protestolar 1 haftayı devirdi.
Eylemciler, tatil köyü planının bölgedeki yaban yaşamı ve çevreyi tehdit edeceğini öne sürüyor.
Komisyon, projenin Arnavutluk’u AB’nin çevre kurallarıyla çatışma noktasına getirebileceği ve katılım müzakerelerindeki “yeşil” 27. Fasıl’ın kapanmasını tehlikeye atabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Avrupa Komisyonu sözcüsü, tartışmalı proje hakkındaki bir soruya yanıt olarak POLITICO’ya şunları söyledi:
“Arnavutluk, kapanış kriterlerinin yerine getirilmesini baltalayabilecek eylemlerden kaçınmalı; Arnavut yetkililerinin gecikmeden harekete geçmesini bekliyoruz.”
AB’ye katılım sürecinde, çevre ve iklim değişikliği ile ilgili 27. Fasıl’ın müzakereleri için son aşamaların bir parçası olarak, Arnavutluk’un “Kuşlar ve Habitatlar Direktifleri” de dahil olmak üzere bu alandaki AB mevzuatına tamamen uyum sağlaması bekleniyor.
Sözcü, Arnavutluk’un Koruma Alanları Kanunundaki değişiklikleri iptal etmesini ve stratejik yatırımlar kanununu “sonlandırmasını” da istedi.
AB’ye katılma sürecinin bir parçası olarak, Arnavutluk’un AB’nin çevre kurallarına uyum sağlaması bekleniyor.
Sözcü ayrıca POLITICO’ya, Arnavutluk Çevre Bakanı Sofjan Jaupaj’ın Brüksel’deki Komisyona projenin inşaatının askıya alındığını ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çevresel etki değerlendirmesi yapılacağını bildirdiğini söyledi.
Sözcü, “Bu projenin potansiyel eksiklikleri konusunda endişelerimizi çevre bakanına zaten ilettik,” dedi.
Ne var ki, Jaupaj’ın resmi sözcüsü POLITICO’ya yaptığı açıklamada, bakanın “henüz nihai bir proje teklifinin sunulmadığını ve inşaat faaliyetlerinin başlamadığını, çünkü herhangi bir inşaat izninin onaylanmadığını Komisyona bildirdiğini” belirtirken, projenin “tam şeffaflık ve kamuoyu istişaresi ile yürütülecek kapsamlı ve sorumlu bir Çevresel Etki Değerlendirmesinden” geçeceğini yineledi.
Koruma altındaki bölgede yaşayan flamingoların adından esinlenerek “Flamingo Devrimi” olarak adlandırılan protestolar hafta sonu boyunca yoğunlaştı ve Başbakan Edi Rama’nın istifa etmesi yönündeki çağrılar arttı.
Arnavutluk yolsuzlukla mücadele savcılığı SPAK da, bölgenin koruma statüsünde ve arazi mülkiyetinde 2024 yılında yapılan tartışmalı değişikliklerle ilgili soruşturma başlattı.
Rama, geçtiğimiz günlerde POLITICO’ya verdiği demeçte, AB liderlerinin şu anda Arnavutluk’taki siyasi karışıklıkla pek ilgilenmediğini söyledi.
5 Haziran’da Karadağ’da düzenlenen AB-Batı Balkanlar Zirvesinin oturum aralarında verdiği bir röportajda Rama, “Jared [Kushner] olmasaydı, projeyi umursamazlardı,” diye de belirtti.
Arnavutluk, Karadağ ile birlikte AB’ye katılmak için gün sayan ülkeler arasında yer alıyor ve Rama, teknik müzakerelerin 2027 yılının sonunda tamamlanması hedefiyle, 2030 yılına kadar birliğe katılmayı hedefliyor.
İnceleme, eleştirmenlerin hassas yaban hayatı alanlarında büyük ölçekli kalkınmaya kapı açtığını söylediği Arnavutluk’un 2024 yılında Koruma Alanları yasasında yaptığı değişiklikler nedeniyle yapılıyor.
Bu, Kushner bağlantılı projenin bulunduğu ve çevresel etki değerlendirmesi yapılmamış olan Vjosa-Narta koruma alanını da içeriyor.
Brüksel ayrıca, tercih edilen projelere AB çevre koruma önlemlerini atlama riski taşıyan hızlı onay süreci sağladığı gerekçesiyle Tiran’ı 2015 tarihli Stratejik Yatırımlar yasasını iptal etmeye uzun zamandır zorluyor.
