Kuzey Makedonya Başbakanı Hristiyan Mickoski, “Makedonya 2025” organizasyonu tarafından Üsküp’te düzenlenen ve bu yıl “2025 Sonrası: Büyümeyi Hızlandırmak, Liderliği Teşvik Etmek” sloganıyla gerçekleştirilen 2026 Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, daha büyük ekonomik büyümenin tek yolunun bağlantısallık olduğunu söyledi.
Mickoski, Kuzey Makedonya’nın bölgedeki ve Avrupa’daki en büyük karşılaştırmalı avantajının iki önemli Avrupa koridorunun kesişim noktasında yer alması olduğunu belirtti.
“Biz önce temeli inşa etmeliyiz, çünkü şu anda o temel eksik. Devletin avantajı nedir diye sorarsanız, bölgede ve Avrupa’da rakiplerimize karşı sahip olduğumuz tek gerçek karşılaştırmalı avantaj, iki önemli Avrupa koridorunun bağlantı noktası olmamızdır. Bunlar Koridor 10 ve Koridor 8’dir. Yani kuzey ile güney Avrupa’nın, Orta Avrupa’nın Ege Denizi üzerinden Akdeniz’e bağlanması ve Adriyatik ile İyon Denizi’nin Karadeniz’e Koridor 8 üzerinden bağlanmasıdır. Bunun dışında sahip olduğumuz tüm avantajları başka ülkelerde de bulabilirsiniz. Eğer bunu başarırsak her şeyi geliştirebiliriz. Ancak bunu şimdiye kadar yapmadık,” dedi.
Başbakan, otoyolların, demiryollarının, enerji ve doğal gaz bağlantılarının geliştirilmesine yönelik projeleri anlatarak, bu altyapı yatırımlarının hükümetin birinci önceliği olduğunu vurguladı.
“Amacımız, bu projelerin büyük bölümünü hükümetimizin görev süresi içinde tamamlamak,” ifadelerini kullandı.
Ekonominin yılın ilk iki ayında iyi başladığını belirten Mickoski, daha sonra Orta Doğu’da patlak veren çatışmanın hem siyaseti hem ekonomiyi etkilediğini söyledi.
Buna rağmen hükümetin ekonomik sorunların çözümüne hızlı şekilde müdahale ettiğini ifade eden Mickoski, özellikle akaryakıt politikalarının bütçeye olumlu yansıdığını belirtti.
“Çok büyük mali fedakârlıklar yapmamıza rağmen uyguladığımız ölçek ekonomisi yaklaşımı sayesinde şu ana kadar yalnızca olumsuz etkileri hissetmemekle kalmadık, beklentilerimizin de üzerine çıktık. Yakıt tüketimi arttı, bu da bütçeye gelir sağladı ve bölgede en düşük akaryakıt fiyatlarına sahibiz,” dedi.
Mickoski ayrıca son iki yılda gayrisafi yurt içi hasılada artış yaşandığını ancak bunun yeterli olmadığını söyledi.
“Altı çeyrektir üst üste yüzde 3,5’in üzerinde reel büyüme kaydediyoruz. Uluslararası Para Fonu’na göre bu yıl nominal GSYH’miz 22 milyar dolara ulaşacak. 2025’te başlattığımız projelerle yıl sonunda elde edeceğimiz büyüme, 2018-2023 dönemine kıyasla üç kat daha fazla olacak. Ancak bu da yeterli değil, daha hızlı ilerlemeliyiz,” diye konuştu.
Ülkenin en büyük ticaret ortağının daha düşük büyüme oranlarına sahip olmasının Kuzey Makedonya’yı da etkilediğini belirten Mickoski, ekonomik hedeflerin gerçekçi verilerle karşılaştırılması gerektiğini ifade etti.
Yabancı yatırımlar konusunda ise mevcut ve planlanan yatırımların insan kaynağı kapasitesini zorladığını söyleyen Mickoski, gelecekte yapay zekâ ve bölgesel projelere dayalı yatırımlara yönelmek gerektiğini belirtti.
“Makedonya 2025” İcra Direktörü Nikitsa Moysoska-Blaşevska ise zirvenin açılışında yaptığı konuşmada, 2025 yılında Kuzey Makedonya’nın bölgedeki en yüksek ekonomik büyüme oranına sahip ülke olduğunu söyledi.
Dünya Bankası’nın son raporuna göre ülkenin dayanıklılık ve rekabet gücünde artış kaydeden tek bölge ülkesi olduğunu belirten Moysoska-Blaşevska, Kuzey Makedonya’nın doğrudan yabancı yatırımların kalitesinde de yükseliş gösterdiğini ifade etti.
“Ülkemiz daha ileri teknoloji yatırımlarına geçiş yapan tek bölge ülkesi konumunda. Aynı zamanda 2025 yılında mali konsolidasyon sağlayan tek ülke olduk. Avrupa Birliği’nin karbon vergisi politikalarından da komşu ülkelere göre daha az etkileniyoruz çünkü şirketlerimiz daha ileri teknolojiler kullanıyor,” dedi.
Buna rağmen ülkenin önünde hâlâ büyük zorluklar bulunduğunu vurgulayan Moysoska-Blaşevska, sürdürülebilir şekilde en az yüzde 5 ekonomik büyümenin nasıl sağlanacağının temel mesele olduğunu söyledi.
“Mesele, Makedonya’nın potansiyeli olup olmadığı değil; bu potansiyeli sürekli sonuçlara nasıl dönüştüreceğimizdir. Bunun için yalnızca iyi niyet yetmez. Odaklanma, disiplin, kurumsal süreklilik, liderlik ve ortaklık gerekir,” ifadelerini kullandı.
Ulusal Kalkınma Stratejisi 2024-2044 ve Reform Gündemi 2024-2027 belgelerinin önemine dikkat çeken Moysoska-Blaşevska, ekonomik büyümenin yalnızca hükümetin değil toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.
“Büyüme yalnızca kurumların değil; şirketlerin, eğitim sisteminin, ailelerin, siyasetçilerin, vatandaşların ve diasporanın da görevidir. Eğer Makedonya’nın ilerlemesini istiyorsak herkes kendi işini daha iyi yapmalıdır,” dedi.
