Kosova Cumhurbaşkanlığı görevini vekaleten yürüten Albulena Haxhiu, uluslararası topluma çağrıda bulunarak Preşevo Vadisi’ndeki adres pasifleştirme uygulamasının öncelikli şekilde ele alınmasını ve Sırbistan’ın Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi’nin tavsiyelerini tam olarak uygulamasını istedi.
Sosyal medya üzerinden açıklama yapan Haxhiu, komitenin Sırbistan’a yönelik nihai gözlemlerinin, Preşevo Vadisi’ndeki Arnavutların ve Kosova kurumlarının yıllardır dile getirdiği endişeleri doğruladığını belirtti.
Haxhiu, Kosova Meclisi tarafından 24 Nisan 2026 tarihinde kabul edilen ve Preşevo, Medvece ile Bujanovac’taki Arnavutlara yönelik kurumsal desteğin geliştirilmesini öngören kararın, bu meseleyi devlet sorumluluğu olarak ele aldığını hatırlattı.
“Şimdi ise komitenin tespitlerinden sonra bu sorumluluğun açık bir uluslararası adresi de bulunmaktadır” ifadelerini kullanan Haxhiu, adres pasifleştirmenin ayrımcılık anlamına geldiğini ve vatandaşların hukuki varlığını zedelediğini söyledi.
Haxhiu, bu uygulama nedeniyle insanların kimlik belgeleri, kamu hizmetleri ve hukuk önündeki güvencelerden mahrum bırakıldığını vurguladı.
Geçici Cumhurbaşkanı, Birleşmiş Milletler mekanizmaları, Avrupa Birliği, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ile Avrupa Konseyi başta olmak üzere uluslararası ortaklara seslenerek şu çağrıyı yaptı:
“Bu konunun öncelikli şekilde ele alınmasını ve Sırbistan’dan komite tavsiyelerini eksiksiz uygulamasının talep edilmesini istiyorum.”
Kosova Meclisi tarafından kabul edilen karar tasarısı; Preşevo, Bujanovac ve Medvece’de yaşayan Arnavutlara yönelik siyasi, ekonomik ve eğitim alanlarında desteğin artırılmasını ve haklarının korunması için uluslararası düzeyde daha güçlü girişimlerde bulunulmasını öngörüyor.
Preşevo Vadisi’nde adres pasifleştirme konusu yıllardır Arnavut temsilciler tarafından eleştiriliyor. Temsilciler, binlerce Arnavut’un nüfus kayıtlarından çıkarıldığını, bunun sonucunda kimlik belgelerini, oy kullanma haklarını ve kamu hizmetlerine erişimlerini kaybettiklerini savunuyor. Sırbistan makamları ise uygulamanın yasal çerçevede ikamet doğrulaması amacıyla yapıldığını belirtiyor.
