Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’da, eski Dobrovoljačka Caddesi’nde, “Yeşil Bereliler” ve Bosna-Hersek Cumhuriyeti Ordusu (Armija RBiH) gazileri 3 Mayıs 1992’de yaşanan ve kentin savunması açısından kritik kabul edilen olayları andı.
“Yeşil Bereliler” derneği etrafında toplanan Bosna savaşı gazileri, Saraybosna’daki Drvenija Köprüsü yakınında bulunan şehitler anıt levhasına çelenk bırakarak saygı duruşunda bulundu.
Kanton Saraybosna Gaziler İşleri Bakanı Omer Osmanović, anma töreninde yaptığı açıklamada 2 ve 3 Mayıs’ın, Bosna-Hersek devletine yönelik bir darbe girişimi ve en yüksek devlet kurumlarına saldırı süreciyle bağlantılı olduğunu söyledi.
Osmanović, “Tarihsel gerçekleri çarpıtmaya çalışan revizyonist yaklaşımlar var. Ancak Lahey Mahkemesi, hakkımızdaki tüm suçlamaları reddetmiş ve JNA konvoyunun meşru hedef olduğunu kabul etmiştir” dedi.
Saraybosna savunmasını “onurlu bir direniş” olarak nitelendiren Osmanović, “Biz savunma yaptık, ailelerimizi ve şehrimizi koruduk. Kimseye saldırmak için başka şehirlere gitmedik” ifadelerini kullandı.
“Yeşil Bereliler” Stari Grad Derneği Başkanı Vahid Alić ise 2 ve 3 Mayıs’ın Bosna-Hersek’in egemenlik ve bağımsızlık mücadelesinde en önemli tarihlerden biri olduğunu belirtti. Alić, Yugoslav Halk Ordusu’nun (JNA) Saraybosna kuşatmasında ağır silahlar kullanarak şehri çevrelediğini savundu.
RS heyeti de anma gerçekleştirdi
Günün ilerleyen saatlerinde Bosna-Hersek entitesi Republika Srpska’dan (RS) bir heyet de aynı bölgede anma töreni düzenledi. Sessiz gerçekleştirilen törende mum yakıldı ve çelenk bırakıldı.
Heyette Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi üyesi Željka Cvijanović ile Maliye Bakanı Srđan Amidžić de yer aldı. Törenin ardından heyet, Vraca üzerinden Doğu Saraybosna’ya döndü ve herhangi bir olay yaşanmadı.
Dobrovoljačka olayı nedir?
3 Mayıs 1992’de, Saraybosna’dan çekilmekte olan Yugoslav Halk Ordusu’na (JNA) ait askeri konvoy, Bistrik’teki kışladan hareket etti. Bu çıkışın, bir gün önce Saraybosna Havalimanı’nda alıkonulan Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Alija Izetbegović’in serbest bırakılması karşılığında sağlandığı belirtiliyor.
Saraybosna savunucuları ile JNA birlikleri arasında Dobrovoljačka Caddesi’nde yaşanan çatışmalarda, Bosna-Hersek Savcılığı verilerine göre 7 kişi hayatını kaybetti, 14 kişi yaralandı. JNA komutanı General Milutin Kukanjac ise ölüm sayısını 6 olarak açıklamıştı.
Bosna-Hersek Savcılığı 2012 yılında olayla ilgili 14 kişi hakkında yürütülen soruşturmayı durdurmuş, aralarında Jovan Divjak ve Ejup Ganić’in de bulunduğu isimler hakkındaki suçlamalar düşürülmüştü.
Uluslararası Ceza Mahkemesi (Lahey) ise JNA konvoyunun “meşru askeri hedef” olabileceğine dair değerlendirmelerde bulunmuştu.
Ancak Bosna-Hersek Savcılığı 27 Nisan 2022’de, 1992 başında Dobrovoljačka’da JNA mensuplarına yönelik savaş suçu işlendiği şüphesiyle 10 kişi hakkında yeni bir iddianame hazırlamıştı.
