Kuzey Makedonya Ombudsmanlığı tarafından hazırlanan son analiz, ülkede çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarında ciddi bir tablo ortaya koydu. 2020–2024 yılları arasında toplam 508 vaka kayıtlara geçti.
Rapora göre, mağdurların 455’i kız çocukları, 53’ü ise erkek çocukları. Vakaların büyük kısmı ağır suç kategorisine giriyor: 15 yaş altı çocuklara yönelik 186 tecavüz vakası, 99 cinsel saldırı vakası ve 196 evlilik dışı birlikte yaşama suçu tespit edildi.
Ombudsman Yardımcısı Vaska Bajramovska-Mustafa, çocuklara yönelik cinsel istismarın çoğu zaman “sessizlik içinde gerçekleştiğini” belirterek, mağdurların korku, utanç ve güvensizlik nedeniyle konuşamadığını vurguladı.
Bajramovska-Mustafa, en büyük sorunun vakalar adli makamlara ulaştığında başladığını ifade ederek, sistemin koordinasyonsuz ve parçalı şekilde çalıştığını söyledi. Bu durumun çocuklarda “ikincil travmaya” yol açtığını belirtti.
Rapora göre, mağdurların %57’sinden fazlası 11–15 yaş aralığında bulunuyor. Ancak 10 yaşın altındaki ve hatta 3 yaşın altındaki çocukların da mağdur olduğu vakalar kayıtlara geçti.
Analiz, mevcut yasal ve stratejik çerçeveye rağmen sistemin çocuklara yeterli, zamanında ve uyumlu destek sağlayamadığını ortaya koydu. Özellikle sosyal hizmet merkezlerinde uzman personel eksikliği, uygun görüşme odalarının olmaması ve disiplinler arası koordinasyon yetersizliği dikkat çekti.
Yargı süreçlerinin 2 yıla kadar uzadığı ve tazminat mekanizmalarının neredeyse işlevsiz olduğu da raporda yer aldı.
Ombudsmanlık, çözüm olarak çocuklara yönelik bütüncül bir model olan “Barnahus” sisteminin uygulanmasını önerdi. Bu modelin, hukuki, psikolojik ve sağlık hizmetlerini tek çatı altında sunarak çocukların tekrar travmatize edilmesini önlemesi hedefleniyor.
Ayrıca eğitim kurumlarında farkındalık çalışmaları kapsamında 350’den fazla uzman personele eğitim verildiği belirtildi.
Bajramovska-Mustafa, ağır ceza uygulamalarının ve pedofil kayıt sisteminin daha etkin hale getirilmesinin de önleyici etki yaratabileceğini ifade etti.
