Kuzey Makedonya Meclisi’nde tartışma kalitesine ilişkin hazırlanan rapora göre, en sık söz alan ve en uzun konuşan milletvekilleri Türk Hareketi’nden Salih Murat ile SDSM’den Fatmir Bitici ve Jovanka Trençevska oldu.
İsviçre Hükümeti’nin desteklediği Parlamento Destek Programı kapsamında hazırlanan raporda, Temmuz–Aralık 2025 döneminde Meclis tartışma kalitesi 10 üzerinden 5,7 olarak değerlendirildi. Bu oran yılın ilk yarısıyla aynı seviyede kalırken, önceki yıllara göre sınırlı bir artış gösterdi.
Tartışmalarda Ciddi Zayıflıklar
Analiz, parlamenter tartışmaların kalitesinde önemli eksiklikler olduğunu ortaya koydu. Tartışmaların yüzde 21’inde hiçbir argüman sunulmazken, yüzde 49’unda ise argümanların yetersiz olduğu değerlendirildi. Milletvekillerinin yalnızca yüzde 21’i görüşlerini destekleyecek güçlü en az bir argüman ortaya koyabildi.
Demokrasi Enstitüsü “Societas Civilis”ten Marko Troşanovski, “2025’te argümantasyon seviyesinde sınırlı bir iyileşme var ancak özellikle karşılıklı atışmaların yaşandığı replik ve karşı repliklerde durum çok daha zayıf. Bu da genel puanı aşağı çekiyor,” dedi.
Troşanovski ayrıca milletvekillerinin birbirlerinin argümanlarına yeterince yanıt vermediğine dikkat çekti. Rapora göre, konuşmaların sadece yüzde 10’unda önceki argümanlara doğrudan ve uygun şekilde cevap verildi; bu oran önceki dönemlere kıyasla en düşük seviye olarak kaydedildi.
Marjinal Gruplar Geri Planda
Raporda, milletvekillerinin marjinal ve hassas grupların haklarına yeterince odaklanmadığı da vurgulandı. Tartışmaların yüzde 79’unda bu konulara değinilmedi. Bu oran önceki döneme göre küçük bir iyileşme gösterse de, genel tablo hâlâ yetersiz.
Milletvekillerinin bu tür konuları çoğunlukla yalnızca gündemdeki maddelerle doğrudan bağlantılı olduğunda ele aldığı belirtildi.
Genel Değerlendirme
Raporun genel sonucuna göre, sınırlı iyileşmelere rağmen Meclis’teki tartışmalar hâlâ yeterli düzeyde değil. Argüman eksikliği, düşük etkileşim ve yürütme üzerindeki denetimin zayıf kalması, parlamenter işleyişin temel sorunları arasında yer almaya devam ediyor.
