Yabancı müdahale ve bilgi manipülasyonlarının nasıl önleneceği sorusuna henüz net bir cevap bulunmuyor. Her ülke bu soruna karşı kendi modelini geliştirmeye çalışırken, hangi modelin en doğru olduğu konusunda kesin bir değerlendirme yapılamıyor. Kuzey Makedonya da bu konuda diğer ülkelerin deneyimlerinden öğrenmeye çalışıyor. Manipülasyonların en yaygın gerçekleştiği alan ise sosyal medya platformları.
Birleşik Krallık Hükümeti İletişim Servisi’nden John Mekaron Shipman, daha güçlü bir yaklaşım gerektiğini belirterek şunları söyledi: Sosyal medyaya yönelik daha sıkı bir yaklaşım gerekli. İngiltere’de uygulanan “Resist” modeli şu ana kadar başarılı oldu. Her sabah erken saatlerde gelen bilgileri analiz ederek hangi içeriklere müdahale edilmesi gerektiğine karar veriliyor. Her ne kadar tüm içeriklere müdahale edilemese de sistem genel olarak işliyor.
Uluslararası deneyimlere göre, bilgi manipülasyonu ve yabancı müdahale en çok seçim dönemlerinde artış gösteriyor.
AGİT/ODIHR temsilcisi Francesca Bogeri ise bu sorunun küresel bir mesele olduğunu vurgulayarak, “Bilgi manipülasyonu yalnızca belirli bir ülkenin değil, tüm dünyanın karşı karşıya olduğu bir sorundur. Farklı ülkelerden edindiğimiz deneyimleri paylaşmak istiyoruz. Hiçbir ülke bu sorunla tek başına mücadele edemez” dedi.
Uzmanlara göre, bu tehditle mücadelede yalnızca devlet kurumlarının değil, sivil toplumun, akademinin ve özel sektörün de aktif rol alması gerekiyor.
Bağımsız uzman Federico Sicurella, kurumsal hazırlığın önemine dikkat çekerek, “Bilgi manipülasyonu tüm toplumu ilgilendiren geniş kapsamlı bir sorundur. Bu nedenle bütüncül bir yaklaşım gereklidir. Kurumsal mekanizmalar oluşturulduktan sonra, sivil toplum, akademi ve özel sektörün sürece dahil edilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.
Kuzey Makedonya da bu tür tehditlere karşı bağışık değil. Hükümet yetkilileri, kurumlar arası iş birliğinin artırılması ve koordinasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Hükümet Sözcüsü Marija Miteva, kurumlarda bu konuya dair farkındalığın iyi bir seviyede olduğunu, ancak daha etkili bir koordinasyon için özel bir yapı kurulmasının gerektiğini söyledi.
Bugün ayrıca, İletişim Çalışmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen panelde, diğer ülkelerin deneyimleri ve bu tür manipülasyonların önlenmesine yönelik yöntemler ele alındı.
