Kuzey Makedonya’da dizel fiyatının litre başına 14,5 denar artması, taşımacılık sektörünün maliyetlerini ciddi şekilde yükseltti. Makam Trans yetkilileri, artan fiyatlar nedeniyle daha önce elde ettikleri yakıt avantajının da ortadan kalktığını belirtiyor.
Dernekten Biljana Muratovska, taşımacıların bugüne kadar yurt dışına çıkmadan önce yakıtlarını ülkede doldurarak tasarruf sağlamaya çalıştıklarını, ancak fiyat artışıyla bu avantajın büyük ölçüde kaybolduğunu ifade etti. Bu nedenle hükümete ve ilgili bakanlıklara resmi bir yazı göndererek ticari taşımacılık için akaryakıt akçizesinin bir kısmının iade edilmesi talebinde bulunduklarını söyledi.
Muratovska’ya göre böyle bir uygulama yalnızca taşımacılara değil, genel olarak ekonomiye de katkı sağlayacak.
“Bize ne kadar iade yapılacağı önemli değil. Önemli olan ülkemizde de akçize iadesi uygulamasının olmasıdır. Böylece diğer ülkelerde de karşılıklılık ilkesine dayanarak akçize iadesi talep edebiliriz. Örneğin Almanya KDV iadesi yapmıyor ancak akçize iadesi yapıyor,” dedi.
Taşımacılar, yakıt maliyetlerinin ürün fiyatlarını iki kez etkilediğine dikkat çekiyor. İlk olarak ham madde ve ara malların taşınmasında, ikinci olarak ise nihai ürünlerin marketlere ulaştırılmasında nakliye maliyetleri fiyatlara yansıyor.
Mevcut durumda satılan her litre dizelden devlet yaklaşık 15,5 denar akçize geliri elde ediyor. Taşımacılara litre başına örneğin 5 denar iade edilmesi halinde, bir seferde 1.000 litre yakıt alan bir kamyon yaklaşık 5.000 denar tasarruf sağlayabilecek.
Avrupa Birliği ülkelerinin birçoğunda “profesyonel dizel” sistemi bulunuyor. Bu sistem sayesinde taşımacılık şirketleri yakıt alırken ödedikleri akçizenin bir bölümünü geri alabiliyor.
Buna rağmen Kuzey Makedonya’daki yakıt fiyatları hâlâ Avrupa’ya göre daha düşük. Örneğin İtalya’da tam akçize litre başına 40 denarın üzerinde bulunuyor. İade miktarı yaklaşık 13 denar olsa da net akçize yaklaşık 28 denar seviyesinde kalıyor.
Öte yandan küresel piyasalarda petrol fiyatları da yükselişini sürdürüyor. Bugün ham petrolün varil fiyatı 102 dolar seviyesine ulaştı. Bu durumun önümüzdeki dönemde yakıt fiyatları üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği belirtiliyor.
