Kuzey Makedonya’da 13–15 yaş arasındaki öğrencilerin %13,6’sı şu anda herhangi bir tütün ürünü kullanıyor; bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek oran olarak bildiriliyor.
Bu veriler, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) desteğiyle gerçekleştirilen ve küresel GYTS (Global Youth Tobacco Survey) araştırmasının bir parçası olan Makedonya Halk Sağlığı Enstitüsü (HSI) çalışmasından elde edildi.
Araştırma, 75 okulda 7., 8. ve 9. sınıf öğrencileri arasında yapıldı ve toplam 4.706 öğrenci katıldı.
Sağlık Bakanı Azir Aliu, basın toplantısında, gençlerin %57’sinin evde, %55,4’ünün ise kapalı kamu alanlarında tütün dumanına maruz kaldığının ayrıca endişe verici olduğunu belirtti. Bakan, öğrencilerin %86,9’unun kapalı alanlarda sigara yasağını desteklediğini vurgulayarak, yeni tütünle mücadele yasa tasarısının genç nesiller için hazırlandığını ve amaçlarının sigara kullanımını normalleştirmeyi durdurmak olduğunu söyledi.
Yasa tasarısı dört temel ilkeye dayanıyor: pasif içiciliğe karşı tam koruma, tütün ürünlerinin çekiciliğinin azaltılması, pazarlama ve gençlerin maruziyetinin sınırlandırılması ve reşit olmayanlara satışın sıkı denetimi.
Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin %73,2’si yaşları nedeniyle sigara satın almaları engellenmemiş, genç kullanıcıların %69’u tütün ürünlerini mağazalardan, marketlerden veya büfelerden temin etmiş. Şu anda tütün kullanan öğrencilerin %13,6’sı elektronik sigara kullanıyor; bu oran 2016’ya kıyasla iki kattan fazla artış anlamına geliyor. Elektronik sigara kullanımındaki en büyük artış kız öğrencilerde görülmüş; oran, %1,9’dan %9,6’ya yükselmiş.
HSI Direktörü Dr. Marija Andonovska, nikotin kullanımının gençler arasında ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini, yeni nikotin ürünlerinin bağımlılık profilini değiştirdiğini ve pasif içicilik ile reşit olmayanlara erişim konularının hâlâ ciddi sistemsel bir sorun teşkil ettiğini vurguladı.
DSÖ temsilcisi Dr. Akim Ali, sigara karşıtı yasaların hastaneye yatışları, inme vakalarını ve kardiyovasküler hastalıklardan kaynaklı ölümleri önemli ölçüde azalttığını ve ayrıca hizmet sektöründe daha çekici alanlar yarattığını belirtti. Ali, “Artık çocuklarımızı ve geleceğimizi koruma zamanı. Çalışanlar ve çocukların sigara dumanına maruz kaldığı hiçbir alan özel değildir” dedi.
