Kuzey Makedonya’da her yıl bütçeden milyonlarca avro sübvansiyon, kredi ve vergi muafiyeti olarak dağıtılıyor. Ancak bu paraların gerçekten ekonomik büyümeye, rekabet gücüne veya yatırım artışına katkı sağlayıp sağlamadığına dair şeffaf bir raporlama bulunmuyor.
Hangi şirketin ne kadar yardım aldığı ve bu yardımların etkisi net bir şekilde gösteren merkezi bir kayıt sistemi eksik.
Finance Think araştırmasına göre, devlet yardımlarının en çok verildiği alanlar şunlar:
Tarım sektörü – sübvansiyonlar
Özel sektör – yatırımlar
Finance Think’ten Blagica Petreski, mevcut verilerin birçok kurum arasında dağılmış olduğunu ve tek bir merkezi yerde toplanmadığını belirtiyor:
“Şeffaf, sistematik bir veri kaydı eksik. Kimin ne kadar yardım aldığı, hangi gerekçeyle aldığı ve amacının ne olduğu net şekilde görülmüyor. Bu da hem kamu denetimini zorlaştırıyor hem de ekonomik politika oluşturmayı karmaşık hale getiriyor. Merkezi ve şeffaf bir veri sistemi, daha iyi analiz, kurumlar arası koordinasyon ve kaynak planlaması sağlayacaktır.”
Maliye Bakanı Gordana Dimitrioska Kochoska ise her bütçe avrosunun ekonomik olarak haklı çıkarılması gerektiğini vurguluyor:
“Paralar, katma değer yaratacak olanlara verilmeli; verimlilik sağlamayanlara değil. Hükümet, tüm harcamaları toplayacak çevrimiçi bir sistem üzerinde çalışıyor ve bu sistem, kimin yardım aldığını ve amacının ne olduğunu gösterecek.”
Finance Think’in 2017–2024 yıllarını kapsayan Batı Balkan araştırmasına göre:
2023 yılında Makedonya 203 milyon avro devlet yardımı yaptı.
2024 yılında bu miktar 235 milyon avroya yükseldi ve bu, GSYH’nin %1,5’ine tekabül ediyor.
Yeni sistemin amacı, devlet yardımlarında şeffaflık, kurumlar arası koordinasyon ve bütçe kaynaklarının etkin planlamasını sağlamak, böylece yardımlar gerçekten ekonomik büyümeye katkı sağlayan şirketler ve sektörler için kullanılacak.
Sitel TV
